AP Chemistry

phần molmole fraction

mole fractionVietnamese: phần mol

Phần mol là đại lượng biểu thị tỉ số giữa số mol của một cấu tử và tổng số mol của mọi cấu tử trong hỗn hợp.Mole fraction is the ratio of the moles of one component to the total moles of all components in a mixture.

Trực giác: Hãy tưởng tượng một rổ trái cây trộn gồm 3 quả cam và 7 quả táo — "phần cam" là 3 chia 10, tức 0,3; phần mol cũng đếm theo cách tương tự nhưng thay vì đếm quả, ta đếm số phân tử.Intuition: Picture a fruit basket holding 3 oranges and 7 apples: the "orange fraction" is 3 out of 10, or 0.3. Mole fraction is the same kind of count, except that we count molecules instead of pieces of fruit.

Công thức chínhKey formula

X_i = \frac{n_i}{n_{\text{total}}}

Định nghĩa đầy đủFull definition1 phút đọc1 min read

Phần mol là tỉ lệ số mol của một cấu tử so với tổng số mol của mọi cấu tử trong hỗn hợp. Đại lượng này không thứ nguyên, nằm từ 0 đến 1; tổng phần mol của hỗn hợp bằng 1.

Trong hỗn hợp khí lý tưởng, phần mol liên hệ với áp suất riêng phần theo định luật Dalton. Trong dung dịch lý tưởng, nó được dùng trong định luật Raoult. Phần mol dựa trên số mol, không phải khối lượng hay số mol dung môi.

The mole fraction of a component is its number of moles divided by the total number of moles of all components in the mixture. It is dimensionless and ranges from 0 to 1, and the mole fractions of all components in a mixture sum to 1.

In an ideal gas mixture, mole fraction is linked to partial pressure through Dalton's law; in an ideal solution, it appears in Raoult's law. Mole fraction is based on moles, not on masses or on the moles of solvent alone.

Ký hiệuNotation

X_i

(một số sách dùng

\chi_i

)

X_i

(some textbooks use

\chi_i

)

Đơn vịUnitsKhông thứ nguyênDimensionless

Công thức chi tiếtFormula details2 công thức2 formulas

X_i = \htmlClass{fp-2}{\frac{\htmlClass{fp-0}{n_i}}{\htmlClass{fp-1}{n_{\text{total}}}}}

X_i = \htmlClass{fp-2}{\frac{\htmlClass{fp-0}{n_i}}{\htmlClass{fp-1}{n_{\text{total}}}}}

Dùng để tính phần mol từ số mol cấu tử và tổng số mol của hỗn hợp.Gives the mole fraction from the moles of the component and the total moles in the mixture.

Trong đóWhere

X_i

phần mol của chất i trong hỗn hợpmole fraction of substance i in the mixture

n_i

số mol của chất imoles of substance i

n_{\text{total}}

tổng số mol của mọi chất trong hỗn hợptotal moles of all substances in the mixture

P_i = \htmlClass{fp-2}{\htmlClass{fp-0}{X_i} \cdot \htmlClass{fp-1}{P_{\text{total}}}}

P_i = \htmlClass{fp-2}{\htmlClass{fp-0}{X_i} \cdot \htmlClass{fp-1}{P_{\text{total}}}}

Dùng cho hỗn hợp khí lý tưởng để tính áp suất riêng phần từ phần mol và áp suất tổng.Used for ideal gas mixtures to find a partial pressure from the mole fraction and the total pressure.

Trong đóWhere

P_i

áp suất riêng phần của chất i — atm (hoặc kPa, mmHg)partial pressure of substance i — atm (or kPa, mmHg)

X_i

phần mol của chất i trong hỗn hợp khímole fraction of substance i in the gas mixture

P_{\text{total}}

áp suất tổng của hỗn hợp khí — atm (hoặc kPa, mmHg)total pressure of the gas mixture — atm (or kPa, mmHg)

Hay hiểu saiCommon misconceptions3 ý · 1 phút đọc3 points · 1 min read

Mẫu số không phải số mol dung môi.

Phải chia số mol cấu tử cho tổng số mol của mọi cấu tử; kết quả phải từ 0 đến 1.

Không thay số mol bằng khối lượng.

Nếu đề cho khối lượng, phải đổi lượng của từng chất sang mol trước khi tính phần mol.

Sau phản ứng, phải tính lại toàn bộ số mol.

Phản ứng làm thay đổi lượng các chất và có thể tạo chất mới; hãy dùng số mol sau phản ứng và tổng mới.

The denominator is not the moles of solvent.

Divide the moles of the component by the total moles of all components; the answer must fall between 0 and 1.

Masses cannot be substituted for moles.

If the problem gives masses, convert the amount of each substance to moles before computing any mole fraction.

After a reaction, every amount must be recounted.

A reaction changes how much of each substance is present and may form new species, so use post-reaction moles and the new total.

Mẹo phòng thiExam tips2 mẹo2 tips

Với hỗn hợp khí lý tưởng, dùng tỉ lệ áp suất.

Phần mol bằng áp suất riêng phần chia áp suất tổng, nên có thể chuyển đổi trực tiếp.

Hãy viết rõ tử số và tổng số mol.

Trong câu tự luận, trình bày công thức, số thay vào rồi mới ghi kết quả để thể hiện phương pháp.

For an ideal gas mixture, use a pressure ratio.

The mole fraction equals the partial pressure divided by the total pressure, so you can convert between them directly.

State the numerator and the total moles explicitly.

On free-response questions, write the formula, substitute the numbers, and then give the answer to show your method.

Tần suất trong đề AP ChemistryHow often it shows up on AP ChemistryHay gặpCommon

Khái niệm này sinh ra từ đâuWhere the concept comes from1 phút đọc1 min read

cuối thế kỷ 19 (công trình của Raoult năm 1887)François-Marie Raoult

Năm 1887, François-Marie Raoult khảo sát áp suất hơi dung dịch, thúc đẩy cách biểu diễn thành phần bằng tỉ số số mol.

In 1887, François-Marie Raoult studied the vapor pressure of solutions, encouraging the practice of expressing composition as a ratio of moles.

Vì sao mang đúng cái tên này? Cái tên nghe lạ nằm ở chữ "mol". Thuật ngữ "molar" được nhà hóa học người Đức August Wilhelm Hofmann đưa vào hóa học khoảng năm 1865, lấy từ tiếng Latin moles nghĩa là "một khối lớn" — tức là nói về lượng chất cỡ lớn mà ta cân đo được, đối lập với một phân tử đơn lẻ. Đến khoảng năm 1893, Wilhelm Ostwald đưa ra dạng rút gọn "Mol" trong tiếng Đức, ban đầu hiểu là "khối lượng phân tử tính bằng gam". Vì vậy, khi ghép với "fraction" (phân số, tỉ phần), tên gọi này mô tả đúng bản chất phép tính: lấy số mol của một cấu tử chia cho tổng số mol của cả hỗn hợp, nên kết quả luôn là một số không thứ nguyên nằm giữa 0 và 1. Bản dịch tiếng Việt "phần mol" giữ nguyên logic đó, trong đó chữ "phần" ứng với ý tỉ phần chứ không phải một lượng chất cụ thể.

Nguồn đối chiếuSources

Thử nghiệm tương tácInteractive explorer

Đổi cách nạp hỗn hợp — nhìn phần mol và phần trăm khối lượng tách hẳn nhau ra

Kéo tham số, thấy khái niệm chuyển động — đăng nhập để mở.Drag the parameters and watch the concept move — sign in to open.

Tạo tài khoảnCreate an account

Bạn nắm chắc chưa?Check your understanding

Quiz câu thật từ ngân hàng đềReal exam questions from our question bank

Vài câu thật gắn đúng khái niệm này, chấm ngay kèm giải thích từng đáp án — hệ thống ghi nhớ bạn nắm tới đâu.A few real questions on exactly this concept, graded instantly with an explanation for every choice — the system remembers how well you know it.

Tạo tài khoảnCreate an account

Học tiếp từ đâyKeep learning

Bài học chứa thuật ngữ nàyLesson that uses this termThành phần của hỗn hợpCấu trúc & tính chất nguyên tử · khoácourse AP Chemistry

Bài học chứa thuật ngữ nàyLesson that uses this termBiểu diễn dung dịch bằng hình hạtLực liên phân tử · khoácourse AP Chemistry

Dẫn tớiLeads tođịnh luật RaoultRaoult’s law (sắp có)(coming soon)định luật Dalton về áp suất riêng phầnDalton’s law of partial pressures (sắp có)(coming soon)

Liên quanRelatedkhái niệm molmole conceptphần trăm khối lượngmass percentage (sắp có)(coming soon)nồng độ molanmolality (sắp có)(coming soon)

Mục tiêu và lộ trình unit ai cũng xem được — làm bài tập và lưu tiến độ thì cần đăng nhập.Anyone can view a unit's goals and roadmap — sign in to do the exercises and save your progress.

Hay nhầm vớiOften confused with

Thuật ngữTermKhác nhau ở đâuHow they differHay nhầm khiMixed up when

phần trăm mol (mole percent)mole percent

Khác nhau ở đâuHow they differPhần mol là tỉ số không thứ nguyên nằm trong khoảng từ 0 đến 1. Phần trăm mol là phần mol nhân với 100, biểu thị bằng phần trăm.

Hay nhầm khiMixed up whenđề cho phần trăm mol nhưng cần thế vào định luật Raoult vốn yêu cầu phần mol

nồng độ mol (molarity)molarity

Khác nhau ở đâuHow they differPhần mol là tỉ số mol không phụ thuộc nhiệt độ, chỉ cần số mol các chất. Nồng độ mol là số mol chất tan trên lít dung dịch, thay đổi theo nhiệt độ.

Hay nhầm khiMixed up whenbài toán chuyển đổi giữa các đơn vị nồng độ khi không cho khối lượng riêng

Cùng chủ đềSame topic

Nguồn tham khảoReferences

[1]Chemistry The Central Science in SI Units 15th Expanded Global Edition. tr. 16–17, 493.