SAT Math là phần thi toán của Digital SAT và chiếm một nửa tổng điểm. Phần này kiểm tra khả năng giải phương trình, đọc dữ liệu, tính toán hình học và vận dụng toán vào tình huống thực tế, ở mức cần thiết để theo học bậc đại học (đặc tả bài thi; College Board).
Bài viết đi lần lượt qua cấu trúc phần Math, bốn mảng nội dung kèm ví dụ, quy tắc nhập đáp án, công cụ hỗ trợ và thứ tự ôn tập. Các ví dụ trong bài được soạn riêng để minh hoạ dạng câu hỏi, không phải câu thi thật.
Cấu trúc phần Math
Phần Math có thời gian khá eo hẹp, trung bình chỉ khoảng 95 giây cho mỗi câu (35 phút cho 22 câu). Math là phần thứ hai của Digital SAT, diễn ra sau phần Reading and Writing, và cũng được chia thành hai module tính giờ riêng (College Board).
| Hạng mục | Phần Math |
|---|---|
| Số câu | 44 |
| Thời gian | 70 phút |
| Số module | 2, mỗi module 35 phút |
| Số câu mỗi module | 22 (20 câu tính điểm, 2 câu thử nghiệm) |
| Nghỉ trước phần Math | 10 phút |
| Điểm phần Math | 200–800 |
Trong mỗi module có 2 câu thử nghiệm không được tính điểm, nhưng vì chúng trông giống hệt các câu khác nên thí sinh không thể nhận ra để bỏ qua, và cách an toàn nhất là làm nghiêm túc mọi câu (đặc tả bài thi; cách tính điểm).
Bốn mảng nội dung và số câu của từng mảng
Bốn mảng nội dung không chia đều số câu: Algebra và Advanced Math chiếm phần lớn, còn hai mảng còn lại chỉ có 5–7 câu mỗi mảng. Theo bản đặc tả bài thi năm 2022, tỉ trọng cụ thể như bảng dưới (đặc tả bài thi). Cả bốn mảng đều xuất hiện trong mỗi module, câu hỏi được xếp từ dễ đến khó, và khoảng 30% số câu được đặt trong một tình huống thực tế (College Board).
| Mảng | Số câu | Tỉ trọng | Chủ đề tiêu biểu |
|---|---|---|---|
| Algebra | 13–15 | khoảng 35% | Phương trình, bất phương trình và hàm tuyến tính; hệ hai phương trình hai ẩn |
| Advanced Math | 13–15 | khoảng 35% | Hàm phi tuyến, phương trình một ẩn, hệ phương trình, biểu thức tương đương |
| Problem-Solving and Data Analysis | 5–7 | khoảng 15% | Tỉ số, tỉ lệ, phần trăm; thống kê một và hai biến; xác suất; suy luận từ mẫu |
| Geometry and Trigonometry | 5–7 | khoảng 15% | Diện tích, thể tích; đường thẳng, góc, tam giác; tam giác vuông và lượng giác; đường tròn |
Mỗi ví dụ dưới đây minh hoạ một dạng câu tiêu biểu của từng mảng.
Algebra
Advanced Math
Problem-Solving and Data Analysis
Geometry and Trigonometry
Câu trắc nghiệm và câu tự điền đáp án
Câu tự điền đáp án chiếm khoảng một phần tư phần Math và là nơi dễ mất điểm oan, vì đáp án đúng vẫn bị chấm sai nếu nhập không đúng quy tắc. Khoảng 75% câu hỏi Math là trắc nghiệm bốn phương án, số còn lại là câu student-produced response, tức là thí sinh tự tính rồi nhập đáp án vào ô trả lời theo các quy tắc sau (College Board):
- Đáp án dương được nhập tối đa 5 ký tự, đáp án âm tối đa 6 ký tự (tính cả dấu trừ).
- Nếu phân số dài quá ô nhập thì chuyển sang số thập phân tương đương, còn nếu số thập phân dài quá thì cắt bớt hoặc làm tròn đến chữ số thứ tư.
- Hỗn số như 3½ phải nhập dưới dạng phân số (7/2) hoặc số thập phân (3.5).
- Không nhập các ký hiệu như dấu phần trăm, dấu phẩy hay dấu đô la.
| Đáp án | Cách nhập được tính điểm | Cách nhập không được tính điểm |
|---|---|---|
| 3,5 | 3.5, 3.50, 7/2 | 31/2, 3 1/2 |
| ⅔ | 2/3, .6666, .6667, 0.666, 0.667 | 0.66, .66, 0.67, .67 |
| −⅓ | −1/3, −.3333, −0.333 | −.33, −0.33 |
Lỗi hay gặp nhất là làm tròn quá sớm, chẳng hạn nhập thành 0.67 sẽ bị tính sai như trong bảng trên. Vì vậy, khi phân số vừa với ô nhập thì nên nhập luôn phân số để khỏi phải làm tròn.
Máy tính, Desmos và bảng công thức
Phần Math cho phép dùng máy tính ở mọi câu và cung cấp sẵn bảng công thức, nên thời gian ôn nên dành cho việc dùng thành thạo các công cụ này hơn là học thuộc công thức. Về máy tính, Bluebook có sẵn máy tính đồ thị Desmos với hai chế độ đồ thị và khoa học; thí sinh cũng có thể mang máy tính cầm tay, miễn là máy không có chức năng đại số ký hiệu (CAS), và việc dùng máy tính là tuỳ chọn (College Board).
Về công thức, Bluebook có bảng tra cứu mở được trong suốt phần Math, gồm diện tích hình tròn, hình chữ nhật, tam giác; định lý Pythagore và các tam giác vuông đặc biệt; thể tích khối trụ, khối cầu, khối nón, khối chóp; và tổng ba góc trong tam giác bằng 180 độ (Bluebook; hướng dẫn trong Bluebook). Vì các công thức này đã có sẵn, chỉ cần tập tra cho nhanh.
Module thích ứng và điểm Math
Module 1 có vai trò quyết định trong phần Math, vì kết quả của nó định ra độ khó của module 2 (College Board). Điểm không chỉ phụ thuộc vào số câu đúng mà còn vào độ khó của những câu trả lời đúng (College Board), do đó nếu sai một số câu ở module 1 thì điểm 800 của phần Math có thể không còn đạt được (College Board Blog).
Bên cạnh đó, làm sai không bị trừ điểm nên không nên bỏ trống câu nào (College Board Blog). Điểm Math sau đó được cộng với điểm Reading and Writing để ra tổng điểm trên thang 400–1600 (College Board), và cách quy đổi được giải thích trong bài cách tính điểm Digital SAT.
SAT Math so với chương trình lớp 10–12, AP Statistics và AP Calculus
Phần này là nhận định tham khảo, không phải số liệu của College Board. Với học sinh đã học toán phổ thông, kiến thức của SAT Math phần lớn không mới; khó khăn thật sự nằm ở việc đọc hiểu đề bằng tiếng Anh và ở mảng Problem-Solving and Data Analysis, nơi thống kê và xác suất xuất hiện nhiều hơn so với chương trình trong nước. Ngược lại, Algebra và Advanced Math (phương trình, bất phương trình, hàm số) thường khá quen thuộc.
Vì mảng Problem-Solving and Data Analysis trùng một phần với AP Statistics, học AP Statistics có thể hỗ trợ cho phần này: phân phối, các đại lượng đo trung tâm và độ phân tán, xác suất, suy luận từ mẫu và sai số đều có trong danh sách chủ đề của SAT (College Board). Có thể tìm hiểu thêm ở bài AP Statistics học gì, thi thế nào và khoá AP Statistics.
Ngược lại, SAT Math không có giải tích, nên AP Calculus (AB, BC) là một hướng học riêng và không giúp trực tiếp cho điểm SAT.
Thứ tự ôn SAT Math
Thứ tự ôn hợp lý là đo điểm trước, ôn theo tỉ trọng sau, và luyện riêng những chỗ dễ mất điểm vì kỹ thuật:
- Làm một bài thi thử đầy đủ trên Bluebook ít nhất 30 ngày trước ngày thi để biết điểm xuất phát và làm quen giao diện (Bluebook). Cách làm chi tiết có trong bài thi thử SAT với Bluebook.
- Ghi lại câu sai theo từng mảng để biết mảng nào cần ôn trước, trong đó Algebra và Advanced Math chiếm khoảng 70% số câu nên thường đáng ưu tiên.
- Tập dùng Desmos và bảng công thức trước khi luyện đề, vì mỗi câu chỉ có khoảng 95 giây.
- Luyện riêng câu tự điền đáp án, vì làm tròn, phân số, số âm và giới hạn 5 hoặc 6 ký tự là những chỗ dễ mất điểm do nhập sai.
- Làm lại bài thi thử sau vài tuần, chú trọng làm chắc module 1 vì kết quả module này quyết định độ khó của module 2. Lộ trình ôn dài hơn có trong bài luyện thi SAT.
Câu hỏi thường gặp
Phần Math có bao nhiêu câu và làm trong bao lâu?
Có được dùng máy tính trong toàn bộ phần Math không?
Làm sai có bị trừ điểm không? Có nên bỏ trống câu khó?
SAT Math có giải tích không?
Câu tự điền đáp án nên nhập phân số hay số thập phân?
Lên lộ trình SAT cùng Duckling
Nắm được cấu trúc đề mới là bước đầu, còn biết nên ôn mảng nào trước và ôn trong bao lâu thì cần một lộ trình cụ thể. Cố vấn Duckling sẽ xem điểm xuất phát, điểm mục tiêu và ngày thi, từ đó xếp lộ trình ôn lùi dần từ ngày thi. Trao đổi với cố vấn hoặc xem lịch thi SAT.