73 thuật ngữ song ngữ Việt–Anh, xếp theo unit,73 Vietnamese–English terms, sorted by unit. Học AP Macroeconomics từ đầuLearn AP Macroeconomics from the start
Mỗi mục có định nghĩa ngắn trả lời ngay “là gì”, tên tiếng Anh đúng như đề thi viết, công thức và ký hiệu theo khung CED, lỗi hay gặp khi làm bài và mẹo thi. Thuật ngữ được xếp theo 6 unit của AP Macroeconomics, cùng 1 thuật ngữ dùng chung xuyên suốt môn.
Each entry has a short definition that tells you what it is straight away, the English name exactly as the exam writes it, formulas and notation from the CED, common mistakes and exam tips. Terms are sorted into 6 units of AP Macroeconomics, plus 1 term used across the whole course.
Chi phí cơ hội (opportunity cost) là giá trị của phương án tốt nhất bị bỏ qua khi ta chọn làm một việc.
Dư thừa (surplus) là tình trạng ở mức giá hiện tại, lượng cung lớn hơn lượng cầu, nên một phần hàng không bán được.
Đổi mới sáng tạo (innovation) là việc đưa tiến bộ về kiến thức vào sản phẩm, dịch vụ hay cách sản xuất mới.
Kinh tế học (economics) là môn khoa học nghiên cứu cách con người lựa chọn sử dụng nguồn lực khan hiếm để đáp ứng nhu cầu không giới hạn.
Lợi thế so sánh (comparative advantage) là khả năng sản xuất một hàng hoá với chi phí cơ hội thấp hơn so với bên khác.
Lượng cầu (quantity demanded) là số đơn vị hàng hoá mà người mua sẵn sàng và có khả năng mua ở một mức giá cụ thể.
Cán cân thương mại (trade balance) là khoảng chênh lệch giữa giá trị xuất khẩu và giá trị nhập khẩu của một nước.
Chỉ số giá tiêu dùng (consumer price index, CPI) là chỉ số đo giá của một giỏ hàng hoá, dịch vụ cố định mà hộ gia đình điển hình mua, so với năm gốc.
Chỉ số giảm phát GDP (GDP deflator) là chỉ số giá tính trên mọi hàng hoá và dịch vụ cuối cùng trong GDP, bằng GDP danh nghĩa chia GDP thực nhân 100.
Chu kỳ kinh doanh (business cycle) là sự lên xuống ngắn hạn của GDP thực tế quanh xu hướng dài hạn, qua các pha mở rộng, đỉnh, suy thoái và đáy.
Chứng chỉ tiền gửi (certificate of deposit) là hình thức gửi tiền vào ngân hàng, cam kết để nguyên trong một thời hạn để đổi lấy lãi suất cao hơn.
Cổ phần (shares) là các phần bằng nhau mà quyền sở hữu một công ty được chia ra; người nắm cổ phần là đồng sở hữu công ty.
GDP danh nghĩa (nominal GDP) là giá trị mọi hàng hoá và dịch vụ cuối cùng sản xuất trong nước một năm, tính theo giá của chính năm đó.
Giảm phát (deflation) là sự giảm của mặt bằng giá chung theo thời gian, tức tỉ lệ lạm phát âm.
Hàng tồn kho (inventory) là hàng hoá đã được sản xuất ra nhưng chưa bán được.
Khấu hao (depreciation) là phần giá trị vốn vật chất như máy móc, nhà xưởng bị hao mòn hoặc lỗi thời trong quá trình sản xuất.
Lãi suất danh nghĩa (nominal interest rate) là lãi suất ghi trên hợp đồng vay hay sổ tiền gửi, chưa điều chỉnh theo lạm phát.
Lạm phát do cầu kéo (demand-pull inflation) là lạm phát xảy ra khi tổng cầu tăng nhanh hơn khả năng sản xuất, kéo mặt bằng giá lên.
Lạm phát do chi phí đẩy (cost-push inflation) là lạm phát xảy ra khi chi phí sản xuất tăng làm đường tổng cung ngắn hạn dịch trái.
Lực lượng lao động (labor force) là số người trong độ tuổi lao động đang có việc làm hoặc đang tích cực tìm việc.
Siêu lạm phát (hyperinflation) là lạm phát cực cao và tăng nhanh, khiến tiền mất giá từng ngày; nhiều nhà kinh tế dùng ngưỡng khoảng 50% mỗi tháng.
Suy thoái kinh tế (recession) là giai đoạn sản lượng quốc gia giảm đáng kể, thường kèm thất nghiệp tăng và thu nhập giảm.
Thất nghiệp chu kỳ (cyclical unemployment) là phần thất nghiệp sinh ra khi nền kinh tế đi xuống trong chu kỳ kinh doanh, do tổng cầu yếu.
Thất nghiệp cơ cấu (structural unemployment) là thất nghiệp do kỹ năng hoặc nơi ở của người lao động không khớp với những việc đang cần người.
Thất nghiệp tạm thời (frictional unemployment) là thất nghiệp xảy ra khi người lao động đang tìm việc hoặc đang chuyển giữa các công việc.
Thị trường lao động (labor market) là thị trường nơi hộ gia đình bán sức lao động và doanh nghiệp thuê lao động, với giá là tiền lương.
Thu nhập quốc dân (national income) là tổng thu nhập các yếu tố sản xuất của một nước nhận được, gồm tiền lương, tiền thuê, tiền lãi và lợi nhuận.
Tỉ lệ thất nghiệp (unemployment rate) là phần trăm số người thất nghiệp trong lực lượng lao động.
Tiêu dùng (consumption) là khoản chi của hộ gia đình cho hàng hoá và dịch vụ cuối cùng, không kể mua nhà ở mới.
Tổng sản phẩm quốc nội (gross domestic product, GDP) là tổng giá trị thị trường của mọi hàng hoá và dịch vụ cuối cùng sản xuất trong một nước trong một thời kỳ.
Chính sách tài khoá (fiscal policy) là việc chính phủ thay đổi chi tiêu và thuế để tác động lên tổng cầu, sản lượng và việc làm.
Của cải (wealth) là tổng giá trị mọi tài sản một người nắm giữ, gồm tiền gửi ngân hàng, khoản đầu tư tài chính, quỹ hưu trí và giá trị nhà ở.
Dự trữ bắt buộc (reserve requirement) là quy định của ngân hàng trung ương về tỉ lệ phần trăm tiền gửi mà ngân hàng phải giữ lại, không được cho vay.
Đường cầu (demand curve) là đồ thị biểu diễn lượng cầu ở mỗi mức giá, với giá ở trục dọc và lượng ở trục ngang.
Đường cung (supply curve) là đồ thị biểu diễn lượng cung ở mỗi mức giá, với giá ở trục dọc và lượng ở trục ngang.
Lãi suất chiết khấu (discount rate) là lãi suất mà ngân hàng trung ương tính khi cho ngân hàng thương mại vay.
Năng suất lao động (labor productivity) là giá trị sản lượng tạo ra trên mỗi lao động hoặc trên mỗi giờ làm việc.
Nợ công (national debt) là tổng số tiền chính phủ đã vay qua nhiều năm và chưa trả lại.
Số nhân chi tiêu (expenditure multiplier) là hệ số cho biết GDP thực thay đổi gấp bao nhiêu lần một thay đổi ban đầu trong chi tiêu tự định.
Số nhân thuế (tax multiplier) cho biết GDP thực thay đổi gấp bao nhiêu lần một thay đổi của thuế, và mang dấu âm.
Thu nhập khả dụng (disposable income) là phần thu nhập hộ gia đình còn lại sau khi nộp thuế và nhận chuyển giao, dùng để tiêu hoặc để dành.
Chính sách tiền tệ (monetary policy) là việc ngân hàng trung ương điều chỉnh cung tiền và lãi suất để ổn định giá cả và sản lượng.
Chính sách tiền tệ mở rộng (expansionary monetary policy) là việc ngân hàng trung ương tăng cung tiền, hạ lãi suất để kích thích tổng cầu.
Chính sách tiền tệ thắt chặt (contractionary monetary policy) là việc ngân hàng trung ương giảm cung tiền, nâng lãi suất để làm giảm tổng cầu và kiềm chế lạm phát.
Cơ sở hạ tầng (infrastructure) là một phần của vốn vật chất như đường sá, đường sắt, cảng, lưới điện, phục vụ cả nền kinh tế.
Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Federal Reserve, Fed) là ngân hàng trung ương của Hoa Kỳ, phụ trách chính sách tiền tệ và giám sát hệ thống ngân hàng.
Cung tiền (money supply) là tổng lượng tiền đang lưu hành trong nền kinh tế tại một thời điểm, gồm tiền mặt ngoài ngân hàng và tiền gửi.
Lãi suất thực (real interest rate) là lãi suất đã trừ đi tỉ lệ lạm phát, cho biết sức mua thật mà người cho vay nhận thêm.
Ngân hàng trung ương (central bank) là cơ quan điều hành chính sách tiền tệ của một quốc gia và giám sát hệ thống ngân hàng.
Nghiệp vụ thị trường mở (open market operations) là việc ngân hàng trung ương mua hoặc bán trái phiếu chính phủ để thay đổi cung tiền và lãi suất.
Nợ phải trả (liability) là khoản tiền mà một doanh nghiệp, ngân hàng hay cá nhân đang nợ và phải trả cho người khác.
Quỹ tương hỗ (mutual fund) là quỹ gom tiền của nhiều nhà đầu tư để mua nhiều loại cổ phiếu, trái phiếu khác nhau, giúp đa dạng hoá dễ dàng.
Rủi ro (risk) là mức độ không chắc chắn về kết quả của một quyết định, chẳng hạn lợi nhuận của một dự án hay khả năng người vay trả được nợ.
Số nhân tiền (money multiplier formula) là hệ số cho biết lượng tiền gửi tối đa hệ thống ngân hàng tạo ra từ một đồng dự trữ dư thừa, bằng 1 chia tỉ lệ dự trữ bắt buộc.
Tài khoản thanh toán (checking account) là tài khoản ngân hàng gần như không trả lãi nhưng cho rút và chi tiền dễ dàng bằng séc hoặc thẻ ghi nợ.
Tài khoản tiết kiệm (savings account) là tài khoản ngân hàng trả lãi, nhưng rút tiền thường kém tiện hơn tài khoản thanh toán.
Tài khoản vãng lai (current account) là phần của cán cân thanh toán ghi xuất nhập khẩu hàng hoá, dịch vụ, thu nhập đầu tư ròng và chuyển giao ròng với nước ngoài.
Thẻ ghi nợ (debit card) là thẻ dùng để thanh toán, ngân hàng trừ tiền ngay vào tài khoản thanh toán (tài khoản séc) của người dùng.
Thị trường tiền tệ (money market) là mô hình cung và cầu tiền, trong đó lãi suất danh nghĩa đóng vai trò giá của việc nắm giữ tiền.
Tiền gửi có kỳ hạn (time deposit) là khoản tiền gửi ngân hàng mà người gửi cam kết để yên trong một thời gian nhất định để nhận lãi suất cao hơn.
Tiền gửi tiết kiệm (savings deposit) là khoản tiền gửi ngân hàng không viết séc được, nhưng có thể rút tại ngân hàng hoặc chuyển sang tài khoản thanh toán khá dễ.
Trái phiếu doanh nghiệp (corporate bond) là giấy nợ do công ty phát hành để vay tiền, cam kết trả lãi định kỳ và hoàn vốn gốc khi đáo hạn.
Vốn chủ sở hữu (equity) là giá trị còn lại thuộc về chủ sở hữu sau khi lấy giá trị tài sản trừ đi các khoản nợ gắn với tài sản đó.
GDP bình quân đầu người (GDP per capita) là GDP của một nước chia cho dân số, cho biết sản lượng trung bình ứng với mỗi người.
Hàm sản xuất (production function) là quan hệ cho biết hãng làm ra bao nhiêu sản lượng từ các lượng đầu vào như lao động và vốn.
Thâm hụt ngân sách (budget deficit) là tình trạng chính phủ chi tiêu nhiều hơn số thu từ thuế trong một năm.
Cán cân thanh toán (balance of payments) là bảng ghi mọi giao dịch kinh tế giữa người cư trú của một nước với phần còn lại của thế giới trong một thời kỳ.
Hạn ngạch (quota) là giới hạn do chính phủ đặt ra cho lượng một hàng hoá được nhập khẩu hoặc được sản xuất, bán ra.
Thặng dư thương mại (trade surplus) là khi giá trị xuất khẩu của một nước lớn hơn giá trị nhập khẩu, tức xuất khẩu ròng dương.
Thâm hụt thương mại (trade deficit) là khi giá trị nhập khẩu hàng hoá và dịch vụ của một nước lớn hơn giá trị xuất khẩu, tức xuất khẩu ròng âm.
Thị trường ngoại hối (foreign exchange market) là thị trường nơi người ta dùng một đồng tiền để mua đồng tiền khác, hình thành tỉ giá hối đoái.
Xuất khẩu ròng (net exports, NX) là giá trị xuất khẩu trừ giá trị nhập khẩu của một nền kinh tế trong một thời kỳ.
Kinh tế học vi mô (microeconomics) là nhánh kinh tế học nghiên cứu hành vi của từng chủ thể trong nền kinh tế như hộ gia đình, người lao động và doanh nghiệp.