thiên lệch do cách diễn đạtwording bias

Vì sao mang đúng cái tên này? Tên gọi nghe trừu tượng này thật ra bắt nguồn từ một hình ảnh rất cụ thể. "Bias" vào tiếng Anh khoảng năm 1520 với nghĩa "đường xiên, đường chéo", mượn từ tiếng Pháp "biais" — độ nghiêng, độ dốc, cái gì đó chệch khỏi phương thẳng; xa hơn nữa là tiếng Provençal cổ và tiếng Pháp cổ với nghĩa "xiên một bên, ngược thớ". Một hướng truy nguyên khác đưa từ này về tiếng Hy Lạp "epikársios", cũng có nghĩa là "xiên". Vì vậy, khi thống kê học nói đến thiên lệch thống kê (statistical bias), hình ảnh gốc vẫn nguyên vẹn: kết quả không đi thẳng vào giá trị thật mà chệch đều sang một bên. Phần "do cách diễn đạt" (wording) chỉ là cách gọi tên nguồn gây lệch cụ thể — chính chữ nghĩa của câu hỏi trong bảng khảo sát đã đẩy câu trả lời nghiêng về một phía, đúng theo nghĩa "sai lệch có hệ thống" (systematic error) mà từ gốc mô tả.