AP Chemistry

định luật CoulombCoulomb’s law

Coulomb’s lawVietnamese: định luật Coulomb

Còn gọi:Also called: định luật cu-lông · luật Coulomb · Coulomb law · lực Coulomb · lực tĩnh điện · coulombic force · coulombic attraction · tương tác Coulomb

Hình minh hoạ khái niệm định luật Coulomb

Định luật Coulomb là quy luật về lực tĩnh điện giữa hai điện tích điểm, tỉ lệ thuận với tích hai điện tích và tỉ lệ nghịch với bình phương khoảng cách.Coulomb's law states that the electrostatic force between two point charges is proportional to the product of the charges and inversely proportional to the square of the distance between them.

Trực giác: Hãy tưởng tượng hai điện tích: nếu trái dấu thì hút nhau, nếu cùng dấu thì đẩy nhau — đưa lại gần thì lực mạnh lên rất nhanh, còn chỉ cần tách xa ra một chút là lực yếu đi thấy rõ.Intuition: Picture two charges: opposite charges pull together while like charges push apart. Bring them closer and the force climbs very steeply; pull them apart even a little and it weakens noticeably.

Công thức chínhKey formula

F=keq1q2r2F = k_e \frac{q_1 q_2}{r^2}
Định nghĩa đầy đủFull definition1 phút đọc1 min read

Định luật Coulomb mô tả lực tĩnh điện giữa hai điện tích điểm đứng yên: lực nằm trên đường nối chúng, có độ lớn tỉ lệ thuận với tích độ lớn điện tích và tỉ lệ nghịch với bình phương khoảng cách. Hai điện tích cùng dấu đẩy nhau; trái dấu hút nhau.

Khoảng cách tăng gấp đôi làm độ lớn lực giảm bốn lần. Trong hóa học, định luật được dùng để xét lực hút giữa hạt nhân–electron và giữa các ion.

Coulomb's law describes the electrostatic force between two stationary point charges: the force acts along the line joining them, and its magnitude is proportional to the product of the charge magnitudes and inversely proportional to the square of the distance between them. Like charges repel; opposite charges attract.

Doubling the distance cuts the magnitude of the force to one fourth. In chemistry, the law is used to reason about the attraction between a nucleus and an electron, and between ions.

Ký hiệuNotation
F,q1,q2,r,kF, q_1, q_2, r, k
F,q1,q2,r,kF, q_1, q_2, r, k
Đơn vịUnitsNewton (N)newtons (N)
Giải nghĩa công thứcFormula breakdown1 công thức1 formula
F=keq1q2r2F = \htmlClass{fp-3}{k_e \htmlClass{fp-2}{\frac{\htmlClass{fp-0}{q_1 q_2}}{\htmlClass{fp-1}{r^2}}}}
F=keq1q2r2F = \htmlClass{fp-3}{k_e \htmlClass{fp-2}{\frac{\htmlClass{fp-0}{q_1 q_2}}{\htmlClass{fp-1}{r^2}}}}

Dùng để tính lực hút hoặc đẩy tĩnh điện giữa hai điện tích điểm.Used to calculate the electrostatic attraction or repulsion between two point charges.

Trong đóWhere

FFLực tĩnh điện giữa hai điện tích — NElectrostatic force between the two charges — Nkek_eHằng số Coulomb, xấp xỉ 8,99×1098{,}99 \times 10^9 — N⋅m2/C2\text{N} \cdot \text{m}^2/\text{C}^2Coulomb constant, approximately 8.99×1098.99 \times 10^9 — N⋅m2/C2\text{N} \cdot \text{m}^2/\text{C}^2q1, q2q_1,\, q_2Độ lớn hai điện tích — CMagnitudes of the two charges — CrrKhoảng cách giữa hai điện tích — mDistance between the two charges — m
Hay hiểu saiCommon misconceptions1 ý · 1 phút đọc1 point · 1 min read

Không được xét điện tích mà bỏ qua khoảng cách.

Theo định luật Coulomb, lực phụ thuộc đồng thời vào tích độ lớn hai điện tích và bình phương khoảng cách; khi so sánh, cần nêu cả yếu tố giống nhau lẫn khác nhau.

Charge magnitude alone does not determine the force; distance matters too.

Coulomb's law depends on both the product of the charge magnitudes and the square of the separation, so a comparison must address what is the same and what differs.

Mẹo phòng thiExam tips1 mẹo1 tip

Khi giải thích theo định luật Coulomb, hãy nêu điện tích, khoảng cách và kết luận.

Nếu một yếu tố giống nhau giữa hai trường hợp, hãy nói rõ trước khi loại nó khỏi so sánh.

In a Coulomb's law explanation, state the charges, the distance, and the conclusion.

If one factor is the same in both cases, say so explicitly before setting it aside in the comparison.

Tần suất trong đề AP ChemistryHow often it shows up on AP ChemistryThường xuyênVery common
Khái niệm này sinh ra từ đâuWhere the concept comes from1 phút đọc1 min read

1785Charles-Augustin de Coulomb

Năm 1785, Charles-Augustin de Coulomb công bố định luật để định lượng lực giữa hai hạt mang điện đứng yên.
In 1785, Charles-Augustin de Coulomb published the law to quantify the force between two stationary charged particles.

Vì sao mang đúng cái tên này? Tên định luật đơn giản là tên người công bố nó, và uy tín ấy còn đi xa hơn: đơn vị đo điện tích trong hệ mét được đặt là coulomb, ký hiệu C, cũng theo tên ông. Chính lực mà định luật mô tả nhiều khi được gọi thẳng là lực Coulomb (Coulomb force). Định luật còn mang biệt danh định luật nghịch đảo bình phương (inverse-square law), vì lực giảm theo 1/r21/r^2 khi khoảng cách rr tăng. Thú vị hơn là gốc của chữ "điện" trong tiếng Anh: từ Neo-Latin electricus nghĩa là "thuộc về hổ phách", dựng từ tiếng Hy Lạp ἤλεκτρον (hổ phách), vì hổ phách chà xát sẽ hút được vụn nhỏ. Các từ "electric" và "electricity" xuất hiện trên sách in lần đầu trong Pseudodoxia Epidemica của Thomas Browne năm 1646, tức là trước Coulomb hơn một thế kỷ.

Thử nghiệm tương tácInteractive explorer

Đổi điện tích rồi đổi khoảng cách — xem lực nhảy gấp mấy lần

Đổi điện tích rồi đổi khoảng cách — xem lực nhảy gấp mấy lần

Kéo tham số, thấy khái niệm chuyển động — đăng nhập để mở.Drag the parameters and watch the concept move — sign in to open.

Tạo tài khoảnCreate an account

Bạn nắm chắc chưa?Check your understanding

Quiz câu thật từ ngân hàng đềReal exam questions from our question bank

Vài câu thật gắn đúng khái niệm này, chấm ngay kèm giải thích từng đáp án — hệ thống ghi nhớ bạn nắm tới đâu.A few real questions on exactly this concept, graded instantly with an explanation for every choice — the system remembers how well you know it.

Tạo tài khoảnCreate an account

Học tiếp từ đâyKeep learning

Bài học chứa thuật ngữ nàyLesson that uses this termXu hướng tuần hoànCấu trúc & tính chất nguyên tử · khoácourse AP Chemistry
Bài học chứa thuật ngữ nàyLesson that uses this termLực nội phân tử và thế năngCấu trúc phân tử & ion · khoácourse AP Chemistry
Cần trướcLearn firstionion
Dẫn tớiLeads tonăng lượng mạng tinh thểlattice energy (sắp có)(coming soon)liên kết ionionic bond (sắp có)(coming soon)
Liên quanRelatedlựcforcebán kính ionionic radius (sắp có)(coming soon)
Mục tiêu và lộ trình unit ai cũng xem được — làm bài tập và lưu tiến độ thì cần đăng nhập.Anyone can view a unit's goals and roadmap — sign in to do the exercises and save your progress.

Hay nhầm vớiOften confused with

lực van der Waals (van der Waals forces)van der Waals forces
Khác nhau ở đâuHow they differĐịnh luật Coulomb mô tả lực giữa hai điện tích nguyên vẹn (ion). Lực van der Waals mô tả lực giữa các lưỡng cực tạm thời hoặc vĩnh cửu, yếu hơn nhiều.
Hay nhầm khiMixed up whenKhi đề hỏi tại sao NaCl có nhiệt độ nóng chảy cao hơn hẳn một chất phân tử, thí sinh nhầm lực Coulomb với lực van der Waals

Cùng chủ đềSame topic

Nguồn tham khảoReferences

  1. [1]Chemistry The Central Science in SI Units 15th Expanded Global Edition. tr. 328, 1627.

Biên soạn bởi DucklingStudy, bản quyền thuộc DucklingStudy.Written by DucklingStudy. © DucklingStudy. Xuất bảnPublished .