AP Biology
bottleneck effectVietnamese: hiệu ứng thắt cổ chai
Hiệu ứng thắt cổ chai (bottleneck effect) là sự thay đổi ngẫu nhiên tần số allele khi kích thước quần thể giảm mạnh đột ngột do thiên tai hoặc biến cố.
Trực giác: Đổ một chai bi nhiều màu qua cổ chai hẹp: vài viên lọt ra trước hiếm khi giữ đủ các màu như trong chai.
Hiệu ứng thắt cổ chai là một dạng phiêu bạt di truyền. Số ít cá thể sống sót do may rủi chứ không vì thích nghi hơn, nên vốn gene còn lại có thể khác hẳn ban đầu. Quần thể sau đó thường mất nhiều allele và giảm đa dạng di truyền, kể cả khi số lượng hồi phục.
Hiệu ứng thắt cổ chai không chọn ra cá thể khoẻ nhất.
Kẻ sống sót là ngẫu nhiên, nên allele có hại vẫn có thể tăng.
Số lượng hồi phục không kéo đa dạng di truyền trở lại; allele đã mất do hiệu ứng thắt cổ chai chỉ quay lại nhờ đột biến hoặc di nhập gene.
Đề nêu quần thể giảm mạnh rồi hồi phục nhưng dễ mắc bệnh: giải thích bằng mất đa dạng di truyền sau thắt cổ chai.
Luôn ghi đây là phiêu bạt di truyền, tác động mạnh ở quần thể nhỏ, khác với chọn lọc tự nhiên.
Thảm hoạ chỉ để lại vài cá thể — allele hiếm thường mất hẳn
Kéo tham số, thấy khái niệm chuyển động — đăng nhập để mở.Drag the parameters and watch the concept move — sign in to open.
Quiz câu thật từ ngân hàng đềReal exam questions from our question bank
Vài câu thật gắn đúng khái niệm này, chấm ngay kèm giải thích từng đáp án — hệ thống ghi nhớ bạn nắm tới đâu.A few real questions on exactly this concept, graded instantly with an explanation for every choice — the system remembers how well you know it.
Biên soạn bởi DucklingStudy, bản quyền thuộc DucklingStudy.Written by DucklingStudy. © DucklingStudy. Xuất bảnPublished .