AP Chemistry

liên kết sigmasigma bond

sigma bondVietnamese: liên kết sigma

Còn gọi:Also called: liên kết σ · σ bond

Liên kết sigma là liên kết cộng hóa trị được tạo thành do sự xen phủ trực tiếp đầu-đầu của các obitan dọc theo trục nối hai nhân nguyên tử.A sigma bond is a covalent bond formed by direct, end-to-end overlap of orbitals along the axis joining the two nuclei.

Trực giác: Hình dung hai người đứng đối mặt, mỗi người giơ một tay ra, rồi bắt tay nhau thẳng ở giữa — đó là cách hai obitan xen phủ đầu-đầu để tạo liên kết sigma.Intuition: Picture two people facing each other, each extending one arm and shaking hands straight on in the middle — that is how two orbitals overlap end-to-end to form a sigma bond.

Công thức chínhKey formula

B = n_{\sigma} + n_{\pi}, \quad n_{\sigma} = 1

Định nghĩa đầy đủFull definition1 phút đọc1 min read

Liên kết sigma là liên kết cộng hóa trị có mật độ electron đối xứng quanh trục liên nhân, tạo bởi sự xen phủ trực diện trên trục này. Obitan tham gia có thể là s, p hoặc obitan lai hóa. Mỗi liên kết đơn, đôi hay ba có một liên kết sigma; liên kết đôi có thêm một pi, liên kết ba có thêm hai pi. Liên kết pi khác ở kiểu xen phủ bên.

A sigma bond is a covalent bond whose electron density is symmetric about the internuclear axis, produced by head-on overlap along that axis. The overlapping orbitals can be s, p, or hybrid orbitals. Every single, double, and triple bond contains exactly one sigma bond; a double bond adds one pi bond and a triple bond adds two. Pi bonds differ in that they form by side-by-side overlap.

Ký hiệuNotation

\sigma

\sigma

Giải nghĩa công thứcFormula breakdown1 công thức1 formula

\htmlClass{fp-0}{B} = \htmlClass{fp-1}{n_{\sigma}} + \htmlClass{fp-2}{n_{\pi}}, \quad \htmlClass{fp-3}{n_{\sigma} = 1}

\htmlClass{fp-0}{B} = \htmlClass{fp-1}{n_{\sigma}} + \htmlClass{fp-2}{n_{\pi}}, \quad \htmlClass{fp-3}{n_{\sigma} = 1}

Dùng với cấu trúc Lewis để đếm: mỗi cặp nguyên tử nối nhau góp một sigma; liên kết bội có thêm pi.Use this with a Lewis structure to count bonds: each bonded pair of atoms contributes one sigma bond, and multiple bonds add pi bonds.

Trong đóWhere

B

bậc liên kết (bond order) giữa hai nguyên tửbond order between the two atoms

n_{\sigma}

số liên kết sigma giữa cặp nguyên tử đó, luôn bằng 1number of sigma bonds between that pair of atoms, always 1

n_{\pi}

số liên kết pi giữa cặp nguyên tử đó, bằng 0, 1 hoặc 2number of pi bonds between that pair of atoms, equal to 0, 1, or 2

Hay hiểu saiCommon misconceptions3 ý · 1 phút đọc3 points · 1 min read

Liên kết đôi không gồm hai liên kết sigma.

Nó gồm một sigma và một pi; liên kết ba gồm một sigma và hai pi.

Liên kết sigma không chỉ hình thành từ obitan s.

Tên này chỉ kiểu xen phủ trực diện dọc trục liên nhân; các cặp s–s, s–p, p–p hoặc obitan lai hóa đều có thể tạo sigma.

Cặp electron chưa liên kết không phải liên kết sigma.

Nó không được chia sẻ giữa hai hạt nhân, dù vẫn được tính khi xác định số miền electron.

A double bond does not consist of two sigma bonds.

It contains one sigma and one pi bond; a triple bond contains one sigma and two pi bonds.

Sigma bonds are not formed only from s orbitals.

The name refers to head-on overlap along the internuclear axis, and s–s, s–p, p–p, or hybrid orbital pairs can all produce a sigma bond.

A lone pair is not a sigma bond.

It is not shared between two nuclei, even though it still counts when you determine the number of electron domains.

Mẹo phòng thiExam tips2 mẹo2 tips

Hãy đếm liên kết sigma và pi trên cấu trúc Lewis.

Mỗi cặp nguyên tử nối nhau góp một sigma; liên kết đôi thêm một pi, liên kết ba thêm hai pi. Đừng bỏ sót liên kết C–H.

Khi giải thích khả năng quay, hãy nêu kiểu xen phủ.

Sigma đối xứng quanh trục liên nhân nên sự quay không phá vỡ xen phủ sigma; sự quay làm giảm xen phủ bên của pi.

Count sigma and pi bonds directly on the Lewis structure.

Each bonded pair of atoms contributes one sigma bond, a double bond adds one pi, and a triple bond adds two — don't overlook the C–H bonds.

When explaining rotation, name the type of overlap.

A sigma bond is symmetric about the internuclear axis, so rotation does not break sigma overlap, but rotation reduces the side-by-side overlap of a pi bond.

Tần suất trong đề AP ChemistryHow often it shows up on AP ChemistryThường xuyênVery common

Khái niệm này sinh ra từ đâuWhere the concept comes from1 phút đọc1 min read

Robert Sanderson MullikenFriedrich HundJohn Lennard-Jones

Cách gọi tên và ký hiệu liên kết bằng các chữ cái Hy Lạp σ, π, δ gắn với nhà hóa học Robert Sanderson Mulliken, cùng với Friedrich Hund và John Lennard-Jones — những người tiên phong trong việc mô tả liên kết hóa học bằng ngôn ngữ của vật lý lượng tử.

Labeling bonds with the Greek letters σ, π, and δ is associated with the chemist Robert Sanderson Mulliken, along with Friedrich Hund and John Lennard-Jones, pioneers in describing chemical bonding in the language of quantum physics.

Vì sao mang đúng cái tên này? Tên gọi không đến từ tiếng Latinh hay từ tên một nhà khoa học, mà mượn thẳng chữ cái thứ mười tám của bảng chữ cái Hy Lạp: sigma, viết hoa là Σ và viết thường là σ. Bản thân chữ cái này có gốc rất xa — hình dạng và vị trí của nó bắt nguồn từ chữ cái Phoenician "shin", còn cái tên sigma theo một giả thuyết là sáng tạo của người Hy Lạp với nghĩa "tiếng rít", từ gốc động từ σίζω ("tôi rít"). Điều đáng chú ý là sigma không đứng một mình: nó nằm trong bộ ba σ, π, δ, tức liên kết sigma, liên kết pi (pi bond) và liên kết delta (delta bond), một hệ ký hiệu được dựng lên để phân loại các kiểu liên kết cộng hóa trị (covalent bond) theo tính đối xứng. Vì vậy, khi gặp chữ σ trong đề thi, nên đọc nó như một nhãn phân loại kế thừa từ bảng chữ cái Hy Lạp chứ không phải một chữ viết tắt của thuật ngữ nào.

Nguồn đối chiếuSources

Bạn nắm chắc chưa?Check your understanding

Quiz câu thật từ ngân hàng đềReal exam questions from our question bank

Vài câu thật gắn đúng khái niệm này, chấm ngay kèm giải thích từng đáp án — hệ thống ghi nhớ bạn nắm tới đâu.A few real questions on exactly this concept, graded instantly with an explanation for every choice — the system remembers how well you know it.

Tạo tài khoảnCreate an account

Học tiếp từ đâyKeep learning

Bài học chứa thuật ngữ nàyLesson that uses this termCác loại liên kết hóa họcCấu trúc phân tử & ion · khoácourse AP Chemistry

Bài học chứa thuật ngữ nàyLesson that uses this termThuyết VSEPR và lai hóaCấu trúc phân tử & ion · khoácourse AP Chemistry

Bài học chứa thuật ngữ nàyLesson that uses this termCông thức LewisCấu trúc phân tử & ion · khoácourse AP Chemistry

Cần trướcLearn firstsự xen phủ orbitaloverlap (sắp có)(coming soon)trục liên hạt nhâninternuclear axis (sắp có)(coming soon)

Dẫn tớiLeads toliên kết đôidouble bond

Liên quanRelatedorbital lai hóahybrid atomic orbital (sắp có)(coming soon)

So vớiCompareliên kết pipi bond

Mục tiêu và lộ trình unit ai cũng xem được — làm bài tập và lưu tiến độ thì cần đăng nhập.Anyone can view a unit's goals and roadmap — sign in to do the exercises and save your progress.

Hay nhầm vớiOften confused with

Thuật ngữTermKhác nhau ở đâuHow they differHay nhầm khiMixed up when

liên kết pipi bond

Khác nhau ở đâuHow they differLiên kết sigma xen phủ trực diện dọc theo trục liên hạt nhân, cho phép quay tự do quanh trục đó. Liên kết pi xen phủ bên trên và bên dưới trục, không cho phép quay tự do và chỉ xuất hiện trong liên kết đôi hoặc ba.

Hay nhầm khiMixed up whenĐề hỏi số liên kết sigma hoặc pi trong một phân tử hữu cơ; học sinh hay đếm nhầm liên kết đơn là pi hoặc bỏ sót liên kết sigma trong liên kết đôi.

Cùng chủ đềSame topic

Nguồn tham khảoReferences

[1]Chemistry The Central Science in SI Units 15th Expanded Global Edition. tr. 441, 1545.