59 thuật ngữ song ngữ Việt–Anh, xếp theo unit,59 Vietnamese–English terms, sorted by unit. Học AP Physics 1 từ đầuLearn AP Physics 1 from the start
Mỗi mục có định nghĩa ngắn trả lời ngay “là gì”, tên tiếng Anh đúng như đề thi viết, công thức và ký hiệu theo khung CED, lỗi hay gặp khi làm bài và mẹo thi. Thuật ngữ được xếp theo 8 unit của AP Physics 1, cùng 4 thuật ngữ dùng chung xuyên suốt môn.
Each entry has a short definition that tells you what it is straight away, the English name exactly as the exam writes it, formulas and notation from the CED, common mistakes and exam tips. Terms are sorted into 8 units of AP Physics 1, plus 4 terms used across the whole course.
Chuyển động ném (projectile motion) là chuyển động của vật được ném chỉ chịu tác dụng của trọng lực, có quỹ đạo parabol khi bỏ qua sức cản không khí.
Định luật vạn vật hấp dẫn (Newton’s law of universal gravitation) là định luật nói rằng mọi vật hút nhau bằng lực tỉ lệ với tích hai khối lượng và tỉ lệ nghịch với bình phương khoả
Độ dịch chuyển tổng hợp (total displacement) là tổng vectơ của các độ dịch chuyển thành phần trong một khoảng thời gian.
Gia tốc rơi tự do (acceleration due to gravity) là gia tốc của vật chỉ chịu tác dụng của trọng lực; gần mặt đất có độ lớn khoảng 9,8 m/s², hướng thẳng xuống.
Gia tốc tức thời (instantaneous acceleration) là gia tốc của vật tại đúng một thời điểm, tức tốc độ thay đổi của vận tốc ngay lúc đó.
Hệ quy chiếu (reference frame) là hệ tọa độ gắn với một vật làm mốc, cùng với đồng hồ đo thời gian, dùng để xác định vị trí, vận tốc và gia tốc của vật khác.
Lực cản không khí (air resistance) là lực do không khí tác dụng lên vật đang chuyển động, luôn ngược chiều vận tốc và tăng khi vật chạy nhanh hơn.
Phương trình Bernoulli (Bernoulli’s equation) là phương trình biểu diễn bảo toàn năng lượng cho chất lưu lý tưởng chảy ổn định, liên hệ áp suất, tốc độ và độ cao dọc dòng chảy.
Phương trình liên tục (continuity equation) là phương trình nói rằng với chất lưu không nén được chảy ổn định, lưu lượng thể tích qua mọi tiết diện của ống là như nhau.
Rơi tự do (free-fall) là chuyển động của vật chỉ chịu tác dụng của trọng lực, với gia tốc g hướng xuống.
Tốc độ trung bình (average speed) là quãng đường đi được chia cho khoảng thời gian vật đi hết quãng đường đó.
Tốc độ tức thời (instantaneous speed) là độ lớn của vận tốc tức thời, cho biết vật đi nhanh đến mức nào tại đúng một thời điểm.
Trường hấp dẫn (gravitational field) là trường lực bao quanh mọi vật có khối lượng, tác dụng lực hấp dẫn lên vật có khối lượng khác đặt trong nó.
Chất lưu (fluids) là chất có thể chảy, gồm chất lỏng và chất khí, không giữ được hình dạng riêng.
Chuyển động tròn đều (uniform circular motion) là chuyển động trên đường tròn với tốc độ không đổi, trong đó hướng vận tốc thay đổi liên tục.
Độ cứng của lò xo (spring constant) là hằng số k cho biết cần lực bao nhiêu để lò xo dãn hoặc nén thêm một mét.
Gia tốc hướng tâm (centripetal acceleration) là gia tốc của vật chuyển động tròn hướng vào tâm quỹ đạo, đặc trưng cho sự đổi hướng của vận tốc.
Gia tốc tiếp tuyến (tangential acceleration) là thành phần gia tốc theo phương tiếp tuyến với quỹ đạo tròn, làm thay đổi độ lớn tốc độ của vật.
Hệ số ma sát (coefficient of friction) là con số không đơn vị cho biết lực ma sát lớn đến đâu so với phản lực pháp tuyến giữa hai bề mặt.
Hợp lực (net force) là tổng vectơ của mọi lực tác dụng lên một vật hoặc một hệ.
Lực cản (drag force) là lực do chất lưu tác dụng lên vật chuyển động trong nó, ngược chiều với vận tốc của vật so với chất lưu.
Lực căng (tension) là lực kéo do dây, cáp hay xích bị kéo căng tác dụng lên vật nối ở hai đầu.
Lực đẩy Archimedes (buoyant force) là lực chất lưu đẩy lên vật nhúng trong nó, có độ lớn bằng trọng lượng phần chất lưu bị vật chiếm chỗ.
Lực hấp dẫn (gravity) là lực hút giữa mọi vật có khối lượng, tỉ lệ với tích hai khối lượng và tỉ lệ nghịch với bình phương khoảng cách giữa chúng.
Lực hướng tâm (centripetal force) là hợp lực hướng vào tâm quỹ đạo, giữ cho vật chuyển động tròn.
Lực ma sát (friction) là lực xuất hiện ở mặt tiếp xúc giữa hai vật, chống lại chuyển động tương đối hoặc xu hướng chuyển động tương đối giữa chúng.
Ma sát nghỉ (static friction) là lực ma sát giữ cho hai bề mặt tiếp xúc không trượt lên nhau khi có lực tìm cách làm chúng trượt.
Ma sát trượt (kinetic friction) là lực ma sát xuất hiện khi hai bề mặt đang trượt lên nhau, ngược chiều chuyển động tương đối.
Ngoại lực (external force) là lực do vật bên ngoài hệ tác dụng lên hệ đang xét; chỉ ngoại lực mới làm thay đổi động lượng của cả hệ.
Con lắc đơn (simple pendulum) là hệ gồm một vật nhỏ treo vào sợi dây nhẹ, không giãn, dao động quanh vị trí cân bằng dưới tác dụng của trọng lực.
Công suất trung bình (average power) là công thực hiện hoặc năng lượng chuyển hoá chia cho khoảng thời gian diễn ra quá trình đó.
Cơ năng (mechanical energy) là tổng động năng và thế năng của một hệ.
Thế năng đàn hồi (elastic potential energy) là năng lượng lưu trong vật đàn hồi như lò xo khi nó bị kéo dãn hoặc nén lại.
Định luật bảo toàn cơ năng (conservation of mechanical energy) là quy luật: khi chỉ có lực bảo toàn sinh công, tổng động năng và thế năng của hệ không đổi.
Định luật bảo toàn động lượng (conservation of momentum) phát biểu rằng tổng động lượng của một hệ không đổi khi ngoại lực tổng tác dụng lên hệ bằng không.
Độ biến thiên động lượng (change in momentum) là hiệu giữa động lượng lúc sau và lúc đầu của vật hoặc hệ, là một đại lượng vectơ.
Động lượng (linear momentum) là đại lượng vectơ bằng tích khối lượng và vận tốc của vật.
Va chạm đàn hồi (elastic collision) là va chạm trong đó tổng động năng của hệ sau va chạm bằng tổng động năng trước va chạm.
Va chạm mềm (inelastic collision) là va chạm trong đó động lượng của hệ được bảo toàn nhưng tổng động năng thì không.
Xung lượng (impulse) của lực là tích của lực và khoảng thời gian lực tác dụng, bằng độ biến thiên động lượng mà lực gây ra.
Độ dịch chuyển góc (angular displacement) là góc mà vật quay được quanh một trục trong một khoảng thời gian, có dấu theo chiều quay.
Gia tốc góc (angular acceleration) là tốc độ biến thiên của tốc độ góc theo thời gian.
Momen động lượng (angular momentum) là đại lượng đặc trưng cho chuyển động quay, với vật rắn bằng tích momen quán tính và tốc độ góc.
Momen lực (torque) là đại lượng đặc trưng cho tác dụng làm quay của lực quanh một trục, bằng tích độ lớn lực và cánh tay đòn.
Momen quán tính (moment of inertia) là đại lượng đặc trưng cho mức khó làm thay đổi chuyển động quay của vật quanh một trục.
Tốc độ góc (angular velocity) là tốc độ biến thiên vị trí góc của vật quay theo thời gian, tức góc quay được trong mỗi đơn vị thời gian.
Cánh tay đòn (lever arm) là khoảng cách vuông góc từ trục quay tới giá của lực.
Định luật bảo toàn momen động lượng (conservation of angular momentum) là định luật nói rằng momen động lượng của hệ không đổi khi tổng momen ngoại lực tác dụng lên hệ bằng không.
Dao động toàn phần (cycle) là một lượt chuyển động lặp lại trọn vẹn, sau đó vật trở về đúng vị trí và trạng thái chuyển động ban đầu.
Định luật Hooke (Hooke’s law) là định luật nói rằng lực đàn hồi của lò xo tỉ lệ với độ biến dạng và ngược chiều với độ biến dạng.
Lực hồi phục (restoring force) là lực luôn hướng về vị trí cân bằng, có xu hướng kéo vật trở lại khi vật bị lệch khỏi vị trí đó.
Vị trí cân bằng (equilibrium position) là vị trí tại đó tổng lực tác dụng lên vật bằng không; với lò xo nằm ngang, đó là chỗ lò xo không giãn cũng không nén.
Áp suất dư (gauge pressure) là phần áp suất chênh so với áp suất khí quyển, bằng áp suất tuyệt đối trừ áp suất khí quyển.
Áp suất tuyệt đối (absolute pressure) là áp suất thực tại một điểm, đo so với chân không, bằng áp suất dư cộng áp suất khí quyển.
Lưu lượng (flow rate) là thể tích chất lưu chảy qua một tiết diện trong mỗi đơn vị thời gian.
Định lý động năng (work-energy theorem) là định lý nói rằng tổng công của các lực tác dụng lên vật bằng độ biến thiên động năng của vật.
Động học (kinematics) là phần cơ học mô tả chuyển động qua vị trí, vận tốc, gia tốc và thời gian, không xét nguyên nhân gây ra chuyển động.
Lực thế (conservative force) là lực có công không phụ thuộc đường đi, chỉ phụ thuộc vị trí đầu và vị trí cuối của vật.
Vận tốc tương đối (relative velocity) là vận tốc của một vật đo trong hệ quy chiếu gắn với một vật khác.