AP Chemistry

phản ứng tỏa nhiệtexothermic reaction

exothermic reactionVietnamese: phản ứng tỏa nhiệt

Còn gọi:Also called: tỏa nhiệt · ΔH âm · quá trình tỏa nhiệt · exothermic process · exothermic

Phản ứng tỏa nhiệt là quá trình hóa học giải phóng năng lượng dưới dạng nhiệt ra môi trường xung quanh, khiến nhiệt độ môi trường tăng lên.An exothermic reaction is a chemical process that releases energy as heat to the surroundings, raising the temperature of those surroundings.

Trực giác: Giống như một ngọn lửa trại, khi gỗ cháy, năng lượng tích trữ trong các liên kết hóa học được giải phóng ra không khí dưới dạng hơi ấm mà bạn cảm nhận được trên da.Intuition: Think of a campfire: as the wood burns, energy stored in its chemical bonds is released into the air as the warmth you feel on your skin.

Công thức chínhKey formula

\Delta H < 0

Định nghĩa đầy đủFull definition1 phút đọc1 min read

Phản ứng tỏa nhiệt là phản ứng truyền nhiệt từ hệ ra môi trường. Ở áp suất không đổi, dấu nhận biết là $\Delta H<0$ . Năng lượng giải phóng khi tạo liên kết mới lớn hơn năng lượng cần để phá liên kết cũ, nên enthalpy sản phẩm thấp hơn chất phản ứng. Tỏa nhiệt không đồng nghĩa với tự diễn biến hoặc xảy ra nhanh.

An exothermic reaction transfers heat from the system to the surroundings. At constant pressure, the signature of such a reaction is $\Delta H<0$ . More energy is released in forming new bonds than is required to break the old ones, so the products have a lower enthalpy than the reactants. Being exothermic does not mean a reaction is spontaneous or that it happens quickly.

Ký hiệuNotation

ΔH < 0

Đơn vịUnitskJ/molkJ/mol

Công thức chi tiếtFormula details2 công thức2 formulas

\htmlClass{fp-0}{\Delta H} \htmlClass{fp-1}{< 0}

\htmlClass{fp-0}{\Delta H} \htmlClass{fp-1}{< 0}

Dùng để nhận biết phản ứng tỏa nhiệt ở áp suất không đổi.Identifies a reaction as exothermic at constant pressure.

Trong đóWhere

\Delta H

Biến thiên enthalpy của phản ứng — kJEnthalpy change of the reaction — kJ

\htmlClass{fp-0}{\Delta H} = \htmlClass{fp-1}{H_{\text{products}}} - \htmlClass{fp-2}{H_{\text{reactants}}}

\htmlClass{fp-0}{\Delta H} = \htmlClass{fp-1}{H_{\text{products}}} - \htmlClass{fp-2}{H_{\text{reactants}}}

Dùng để tính biến thiên enthalpy từ enthalpy sản phẩm và chất phản ứng; kết quả âm cho biết phản ứng tỏa nhiệt.Gives the enthalpy change from the enthalpies of the products and reactants; a negative result indicates an exothermic reaction.

Trong đóWhere

\Delta H

Biến thiên enthalpy của phản ứng — kJEnthalpy change of the reaction — kJ

H_{\text{products}}

Tổng enthalpy của các sản phẩm — kJTotal enthalpy of the products — kJ

H_{\text{reactants}}

Tổng enthalpy của các chất tham gia — kJTotal enthalpy of the reactants — kJ

Hay hiểu saiCommon misconceptions3 ý · 1 phút đọc3 points · 1 min read

Tỏa nhiệt không đồng nghĩa với tự diễn biến.

$\Delta H$ chỉ mô tả biến thiên enthalpy; tính thuận lợi nhiệt động phụ thuộc $\Delta G=\Delta H-T\Delta S$ .

Phá vỡ liên kết không giải phóng năng lượng.

Phá liên kết cần năng lượng, còn tạo liên kết giải phóng năng lượng. Phản ứng tỏa nhiệt khi năng lượng giải phóng lúc tạo liên kết mới lớn hơn năng lượng phá liên kết cũ.

Tỏa nhiệt không có nghĩa là phản ứng xảy ra nhanh.

$\Delta H$ thuộc nhiệt động học; tốc độ phụ thuộc năng lượng hoạt hóa. Chất xúc tác hạ $E_a$ nhưng không đổi $\Delta H$ .

Exothermic does not mean spontaneous.

$\Delta H$ describes only the enthalpy change; thermodynamic favorability depends on $\Delta G=\Delta H-T\Delta S$ .

Breaking bonds does not release energy.

Breaking bonds requires energy and forming bonds releases it, so a reaction is exothermic when the energy released in making new bonds exceeds the energy needed to break the old ones.

Exothermic does not mean fast.

$\Delta H$ belongs to thermodynamics, while rate depends on the activation energy; a catalyst lowers $E_a$ but leaves $\Delta H$ unchanged.

Mẹo phòng thiExam tips1 mẹo1 tip

Trong bài nhiệt lượng kế, chia nhiệt lượng cho số mol chất giới hạn.

Tính $q=mc\Delta T$ , xác định chất giới hạn rồi dùng $\Delta H_{rxn}=-q/n$ . Nếu dung dịch nóng lên, kết quả phải âm và có đơn vị kJ/mol.

In calorimetry problems, divide the heat by the moles of limiting reactant.

Find $q=mc\Delta T$ , identify the limiting reactant, then use $\Delta H_{rxn}=-q/n$ ; if the solution warms up, your answer must be negative and reported in kJ/mol.

Tần suất trong đề AP ChemistryHow often it shows up on AP ChemistryThường xuyênVery common

Khái niệm này sinh ra từ đâuWhere the concept comes from1 phút đọc1 min read

1869 (dạng tiếng Pháp exothermique); 1874 trong tiếng AnhMarcellin Berthelot

Năm 1869, Marcellin Berthelot đặt ra exothermique để gọi các quá trình giải phóng năng lượng ra môi trường.

In 1869, Marcellin Berthelot coined the term exothermique for processes that release energy to the surroundings.

Vì sao mang đúng cái tên này? Tên gọi được ghép từ hai thành tố Hy Lạp: tiền tố exo- nghĩa là "ra ngoài" và thermē / thermikós liên quan đến "nhiệt". Vì vậy, nghĩa đen của từ là "nhiệt đi ra ngoài", mô tả đúng hướng năng lượng truyền từ hệ ra môi trường xung quanh (surroundings). Cách đặt tên này giải thích luôn vì sao từ trái nghĩa lại có dạng gần giống: phản ứng thu nhiệt (endothermic reaction) dùng tiền tố endo- nghĩa là "vào trong", tức nhiệt bị hút vào hệ. Chỉ cần nhớ hai tiền tố, người học sẽ không còn lẫn hai khái niệm này trong đề thi.

Nguồn đối chiếuSources

Thử nghiệm tương tácInteractive explorer

Bấm lần lượt vào đỉnh rào và vào hai đầu — chỉ hai đầu mới quyết định dấu của ΔH

Kéo tham số, thấy khái niệm chuyển động — đăng nhập để mở.Drag the parameters and watch the concept move — sign in to open.

Tạo tài khoảnCreate an account

Bạn nắm chắc chưa?Check your understanding

Quiz câu thật từ ngân hàng đềReal exam questions from our question bank

Vài câu thật gắn đúng khái niệm này, chấm ngay kèm giải thích từng đáp án — hệ thống ghi nhớ bạn nắm tới đâu.A few real questions on exactly this concept, graded instantly with an explanation for every choice — the system remembers how well you know it.

Tạo tài khoảnCreate an account

Học tiếp từ đâyKeep learning

Bài học chứa thuật ngữ nàyLesson that uses this termQuá trình thu nhiệt và tỏa nhiệtNhiệt động lực học · khoácourse AP Chemistry

Bài học chứa thuật ngữ nàyLesson that uses this termGiới thiệu enthalpy phản ứngNhiệt động lực học · khoácourse AP Chemistry

Bài học chứa thuật ngữ nàyLesson that uses this termEntalpy liên kếtNhiệt động lực học · khoácourse AP Chemistry

Dẫn tớiLeads tonguyên lý Le ChâtelierLe Châtelier’s principlegiản đồ tiến trình phản ứngreaction profile (sắp có)(coming soon)

Mục tiêu và lộ trình unit ai cũng xem được — làm bài tập và lưu tiến độ thì cần đăng nhập.Anyone can view a unit's goals and roadmap — sign in to do the exercises and save your progress.

Hay nhầm vớiOften confused with

Thuật ngữTermKhác nhau ở đâuHow they differHay nhầm khiMixed up when

phản ứng thu nhiệt (endothermic reaction)endothermic reaction

Khác nhau ở đâuHow they differPhản ứng tỏa nhiệt giải phóng nhiệt ra môi trường và có ΔH âm. Phản ứng thu nhiệt hấp thụ nhiệt từ môi trường và có ΔH dương.

Hay nhầm khiMixed up whenKhi đề bài cho giản đồ năng lượng hoặc hỏi dấu của ΔH.

Cùng chủ đềSame topic

Nguồn tham khảoReferences

[1]Chemistry The Central Science in SI Units 15th Expanded Global Edition. tr. 229, 234, 237.