AP Chemistry

động năngkinetic energy

kinetic energyVietnamese: động năng

Còn gọi:Also called: KE · KE = ½mv² · năng lượng chuyển động

Hình minh hoạ khái niệm động năng

Động năng là năng lượng mà một vật sở hữu do chuyển động của nó.Kinetic energy is the energy an object has because of its motion.

Trực giác: Hãy tưởng tượng một viên bi lăn trên sàn: bi lăn càng nhanh thì càng đẩy mạnh vào các vật cản trên đường đi, giống như phân tử chuyển động càng nhanh thì va chạm càng mạnh.Intuition: Picture a marble rolling across the floor: the faster it rolls, the harder it shoves whatever it runs into — just as faster-moving molecules collide more forcefully.

Công thức chínhKey formula

KE=12mv2KE = \frac{1}{2}mv^2
Định nghĩa đầy đủFull definition1 phút đọc1 min read

Động năng là phần năng lượng gắn với chuyển động của một vật hoặc hạt. Theo công thức cơ bản, động năng tịnh tiến tỉ lệ thuận với khối lượng và bình phương tốc độ; tốc độ gấp đôi làm động năng gấp bốn.

Trong một hệ, các hạt không nhất thiết có cùng động năng. Chỉ những hạt đủ động năng mới có thể vượt rào thế năng để phản ứng xảy ra.

Kinetic energy is the energy associated with the motion of an object or particle. In its basic form, translational kinetic energy is proportional to the mass and to the square of the speed, so doubling the speed makes the kinetic energy four times as large.

Within a system, particles do not all carry the same kinetic energy. Only those with enough kinetic energy can get over the potential-energy barrier for a reaction to occur.

Ký hiệuNotation
KEKE hoặc EkE_k
KEKE or EkE_k
Đơn vịUnitsJ (joule)J (joule)
Giải nghĩa công thứcFormula breakdown1 công thức1 formula
KE=12mv2KE = \htmlClass{fp-2}{\frac{1}{2}\htmlClass{fp-1}{m\htmlClass{fp-0}{v^2}}}
KE=12mv2KE = \htmlClass{fp-2}{\frac{1}{2}\htmlClass{fp-1}{m\htmlClass{fp-0}{v^2}}}

Dùng để tính động năng tịnh tiến của vật hoặc hạt vi mô khi biết khối lượng và tốc độ.Use this to find the translational kinetic energy of an object or a microscopic particle from its mass and speed.

Trong đóWhere

KEKEđộng năng — Jkinetic energy — Jmmkhối lượng vật — kgmass of the object — kgvvvận tốc vật — m/sspeed of the object — m/s
Hay hiểu saiCommon misconceptions3 ý · 1 phút đọc3 points · 1 min read

Cùng nhiệt độ không có nghĩa là cùng tốc độ.

Ở cân bằng nhiệt, các khí có cùng động năng tịnh tiến trung bình; tốc độ còn phụ thuộc khối lượng hạt.

Cân bằng nhiệt không đồng nghĩa với cùng năng lượng tổng.

Hai hệ tiếp xúc ở cân bằng có cùng nhiệt độ và không còn dòng nhiệt thực. Tổng động năng vẫn có thể khác do số mol khác nhau.

Công thức động năng trung bình của khí phải dùng nhiệt độ Kelvin.

Dùng số đo Celsius để lập tỉ lệ sẽ cho kết luận sai; hãy đổi sang Kelvin trước khi so sánh định lượng.

Equal temperature does not mean equal speed.

At thermal equilibrium, gases share the same average translational kinetic energy, but speed also depends on the mass of the particles.

Thermal equilibrium does not mean equal total energy.

Two systems in contact at equilibrium have the same temperature and no net heat flow, yet their total kinetic energies can differ because the number of moles differs.

The average kinetic energy of a gas must be computed with Kelvin temperatures.

Setting up a ratio with Celsius values gives wrong conclusions, so convert to Kelvin before any quantitative comparison.

Mẹo phòng thiExam tips2 mẹo2 tips

Tách động năng trung bình khỏi tốc độ khi so sánh hai khí.

Trong cùng một mẫu, nhiệt độ tăng thì cả động năng trung bình và tốc độ trung bình tăng. Giữa các khí khác khối lượng mol, cùng động năng trung bình không có nghĩa là cùng tốc độ.

Luôn ghi rõ “động năng trung bình” khi nói về cả tập hợp hạt.

Cụm “động năng của khí tăng” có thể bị xem là mơ hồ; hãy nêu riêng quan hệ giữa nhiệt độ và động năng trung bình.

Separate average kinetic energy from speed when comparing two gases.

Within one sample, raising the temperature raises both the average kinetic energy and the average speed. Across gases with different molar masses, the same average kinetic energy does not mean the same speed.

Always say "average kinetic energy" when you are describing a whole collection of particles.

The phrase "the kinetic energy of the gas increases" can be read as ambiguous, so state the relationship between temperature and average kinetic energy explicitly.

Tần suất trong đề AP ChemistryHow often it shows up on AP ChemistryThường xuyênVery common
Khái niệm này sinh ra từ đâuWhere the concept comes from1 phút đọc1 min read

khoảng 1849–1851 (tên gọi); 1829 (dạng công thức hiện đại)Gottfried Wilhelm LeibnizJohann BernoulliWillem 's GravesandeThomas YoungGaspard-Gustave CoriolisWilliam Thomson (Lord Kelvin)

Năm 1829, nhu cầu tính hiệu quả máy móc khiến Gaspard-Gustave Coriolis thêm hệ số một phần hai để công thức phù hợp với công.
In 1829, the need to evaluate the efficiency of machines led Gaspard-Gustave Coriolis to insert the factor of one-half so that the expression matched work.

Vì sao mang đúng cái tên này? Tính từ "kinetic" bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp κίνησις (kinesis), nghĩa là "chuyển động" — nên cái tên chỉ đơn giản nói rằng đây là năng lượng gắn liền với việc vật đang chuyển động. Trước khi có tên này, đại lượng ấy mang một cái tên nghe rất lạ tai: "vis viva", tiếng Latinh nghĩa là "lực sống", vì người ta hình dung chuyển động như một thứ sinh khí nằm trong vật và được truyền qua lại khi va chạm. Sự phân đôi giữa động năng và thế năng (potential energy) — thuật ngữ do William Rankine đưa ra năm 1853 — có gốc rễ xa hơn nữa, ở cặp khái niệm "hiện thể" và "tiềm thể" của Aristotle: một bên là năng lượng đang được thể hiện ra bằng chuyển động, bên kia là năng lượng còn ở dạng tiềm tàng.

Thử nghiệm tương tácInteractive explorer

Kéo khối lượng m — cùng mức động năng cắt hai đường ở hai tốc độ khác hẳn

Kéo khối lượng m — cùng mức động năng cắt hai đường ở hai tốc độ khác hẳn

Kéo tham số, thấy khái niệm chuyển động — đăng nhập để mở.Drag the parameters and watch the concept move — sign in to open.

Tạo tài khoảnCreate an account

Bạn nắm chắc chưa?Check your understanding

Quiz câu thật từ ngân hàng đềReal exam questions from our question bank

Vài câu thật gắn đúng khái niệm này, chấm ngay kèm giải thích từng đáp án — hệ thống ghi nhớ bạn nắm tới đâu.A few real questions on exactly this concept, graded instantly with an explanation for every choice — the system remembers how well you know it.

Tạo tài khoảnCreate an account

Học tiếp từ đâyKeep learning

Bài học chứa thuật ngữ nàyLesson that uses this termThuyết động học phân tửLực liên phân tử · khoácourse AP Chemistry
Bài học chứa thuật ngữ nàyLesson that uses this termQuá trình thu nhiệt và tỏa nhiệtNhiệt động lực học · khoácourse AP Chemistry
Cần trướcLearn firstkhối lượngmass
Dẫn tớiLeads tothuyết động học phân tửkinetic molecular theory (sắp có)(coming soon)
Mục tiêu và lộ trình unit ai cũng xem được — làm bài tập và lưu tiến độ thì cần đăng nhập.Anyone can view a unit's goals and roadmap — sign in to do the exercises and save your progress.

Hay nhầm vớiOften confused with

Khác nhau ở đâuHow they differĐộng năng là năng lượng do chuyển động, bằng nửa tích khối lượng với bình phương vận tốc. Thế năng là năng lượng dự trữ do vị trí tương đối hay cấu hình tương tác giữa các vật.
Hay nhầm khiMixed up whenKhi phân tích biến thiên năng lượng trong phản ứng, học sinh hay nhầm phần động năng (liên quan nhiệt độ) với phần thế năng (liên quan liên kết hóa học).

Cùng chủ đềSame topic

Nguồn tham khảoReferences

  1. [1]Chemistry The Central Science in SI Units 15th Expanded Global Edition. tr. 13, 62–63.

Biên soạn bởi DucklingStudy, bản quyền thuộc DucklingStudy.Written by DucklingStudy. © DucklingStudy. Xuất bảnPublished .