AP Chemistry

sự oxid hóaoxidation

oxidationVietnamese: sự oxid hóa

Còn gọi:Also called: oxi hóa · bị oxid hóa · species oxidized · quá trình oxi hóa · mất electron · sự oxi hóa

Sự oxid hóa là quá trình một chất mất electron, làm tăng số oxid hóa của nguyên tố đó trong hợp chất.Oxidation is the loss of electrons by a substance, which raises the oxidation number of that element in its compounds.

Trực giác: Hãy coi electron như viên bi mang điện tích âm — khi nguyên tử buông tay thả bi ra, bản thân nó trở nên dương hơn, giống hệt cách sự oxid hóa làm tăng số oxid hóa.Intuition: Picture electrons as negatively charged marbles — when an atom lets go of a marble, it becomes more positive, which is exactly how oxidation raises an oxidation number.

Định nghĩa đầy đủFull definition1 phút đọc1 min read

Sự oxi hoá (oxidation) là quá trình nguyên tử, ion hoặc phân tử nhường một hay nhiều electron, làm số oxi hoá của nguyên tố tương ứng tăng. Electron được nhường phải được chất khác nhận, nên sự oxi hoá luôn đi cùng sự khử; chất bị oxi hoá là chất khử.

Có thể nhận diện bằng mức tăng số oxi hoá khi sự chuyển electron không hiển nhiên. Tuy nhiên, số oxi hoá là quy ước; trong nhiều liên kết cộng hoá trị, electron chỉ lệch về nguyên tử có độ âm điện lớn hơn, không chuyển hoàn toàn.

Oxidation is the process in which an atom, ion, or molecule gives up one or more electrons, so that the oxidation number of the corresponding element increases. The electrons released must be accepted by something else, so oxidation is always accompanied by reduction; the substance that is oxidized acts as the reducing agent.

When the electron transfer is not obvious, you can identify oxidation by an increase in oxidation number. Keep in mind, though, that oxidation numbers are a bookkeeping convention: in many covalent bonds the electrons are only pulled toward the more electronegative atom rather than transferred completely.

Ký hiệuNotation

\text{M} \to \text{M}^{n+} + ne^-

\text{M} \to \text{M}^{n+} + ne^-

Hay hiểu saiCommon misconceptions3 ý · 1 phút đọc3 points · 1 min read

Oxi hoá không nhất thiết là kết hợp với oxygen.

Dấu hiệu nhận diện là mất electron hoặc số oxi hoá tăng; nhiều phản ứng oxi hoá không chứa oxygen.

Chất bị oxi hoá là chất khử.

Nó nhường electron và làm chất khác bị khử. “Bị oxi hoá” mô tả biến đổi; “chất khử” mô tả vai trò.

Số oxi hoá tăng vẫn là oxi hoá, dù còn âm.

Chỉ xét chiều thay đổi: từ $-2$ lên $-1$ vẫn là tăng; từ $-1$ lên $0$ cũng vậy.

Oxidation does not require oxygen.

The defining signs are loss of electrons or an increase in oxidation number, and many oxidation reactions involve no oxygen at all.

A substance that is oxidized is the reducing agent.

It donates electrons and thereby causes another species to be reduced; "oxidized" names the change, "reducing agent" names the role.

An oxidation number that increases means oxidation, even if it stays negative.

Only the direction of change matters: $-2$ to $-1$ is an increase, and so is $-1$ to $0$ .

Mẹo phòng thiExam tips2 mẹo2 tips

Trong phương pháp nửa phản ứng, hãy viết electron trước khi ghép.

Nhân hệ số để tổng electron nhường bằng tổng electron nhận.

Khi xác định chất bị oxi hoá, nêu số oxi hoá trước và sau.

Mức tăng là bằng chứng cho kết luận, thay vì chỉ nêu tên chất.

In the half-reaction method, write the electrons explicitly before combining the halves.

Multiply by coefficients so that the electrons lost equal the electrons gained.

When you identify the substance oxidized, state its oxidation number before and after.

The increase is the evidence for your conclusion, not just the name of the substance.

Tần suất trong đề AP ChemistryHow often it shows up on AP ChemistryThường xuyênVery common

Khái niệm này sinh ra từ đâuWhere the concept comes from1 phút đọc1 min read

1787Antoine LavoisierLouis-Bernard Guyton de MorveauFriedrich Wöhler

Năm 1787, Louis-Bernard Guyton de Morveau và Antoine Lavoisier đặt tên sự oxi hoá để gọi quá trình chất kết hợp với oxygen.

In 1787, Louis-Bernard Guyton de Morveau and Antoine Lavoisier coined the term oxidation for the process of a substance combining with oxygen.

Vì sao mang đúng cái tên này? Tên gọi nghe có vẻ vô lý với người mới học, vì ngày nay sự oxid hóa được định nghĩa là mất electron và nhiều phản ứng oxid hóa không hề có mặt oxy. Lý do nằm ở lịch sử: từ này được tạo ra từ "oxide", tức hợp chất của một chất với oxy, nên nghĩa gốc đúng là "sự kết hợp với oxy". Khi thấy nhiều nguyên tố tạo được hơn một oxide, các nhà hóa học cần cách gọi mức độ kết hợp oxy nhiều hay ít; trong sách giáo khoa năm 1835, Wöhler dùng chữ "oxydationsstufe" — bậc oxid hóa — và cách nói này còn lưu lại trong nhiều ngôn ngữ dưới dạng trạng thái oxid hóa (oxidation state) hay số oxid hóa (oxidation number). Nói cách khác, cái tên giữ lại dấu vết của một lý thuyết cũ, còn nội dung khái niệm thì đã mở rộng ra toàn bộ phản ứng oxid hóa - khử (redox).

Nguồn đối chiếuSources

Thử nghiệm tương tácInteractive explorer

Rút từng electron ra khỏi nguyên tử nhôm — nhìn điện tích leo lên +1, +2, +3

Kéo tham số, thấy khái niệm chuyển động — đăng nhập để mở.Drag the parameters and watch the concept move — sign in to open.

Tạo tài khoảnCreate an account

Bạn nắm chắc chưa?Check your understanding

Quiz câu thật từ ngân hàng đềReal exam questions from our question bank

Vài câu thật gắn đúng khái niệm này, chấm ngay kèm giải thích từng đáp án — hệ thống ghi nhớ bạn nắm tới đâu.A few real questions on exactly this concept, graded instantly with an explanation for every choice — the system remembers how well you know it.

Tạo tài khoảnCreate an account

Học tiếp từ đâyKeep learning

Bài học chứa thuật ngữ nàyLesson that uses this termPhản ứng oxi hóa–khử (redox)Phản ứng hóa học · khoácourse AP Chemistry

Bài học chứa thuật ngữ nàyLesson that uses this termPin Galvani (Volta) và bình điện phânỨng dụng nhiệt động · khoácourse AP Chemistry

Bài học chứa thuật ngữ nàyLesson that uses this termThế điện cực pin và năng lượng tự doỨng dụng nhiệt động · khoácourse AP Chemistry

Cần trướcLearn firstsố oxi hóaoxidation number

Dẫn tớiLeads tophản ứng oxi hóa–khửredox reaction pin galvanigalvanic cell

Liên quanRelatedsự khửreductionchất khửreducing agent (sắp có)(coming soon)

Mục tiêu và lộ trình unit ai cũng xem được — làm bài tập và lưu tiến độ thì cần đăng nhập.Anyone can view a unit's goals and roadmap — sign in to do the exercises and save your progress.

Hay nhầm vớiOften confused with

Thuật ngữTermKhác nhau ở đâuHow they differHay nhầm khiMixed up when

sự khửreduction

Khác nhau ở đâuHow they differSự oxid hóa là quá trình nhường electron, làm tăng số oxi hóa. Sự khử là quá trình nhận electron, làm giảm số oxi hóa.

Hay nhầm khiMixed up whenKhi xác định chất nào bị oxid hóa hay khử trong phản ứng

Cùng chủ đềSame topic

Nguồn tham khảoReferences

[1]Chemistry The Central Science in SI Units 15th Expanded Global Edition. tr. 14–15, 19.