bazơ yếu

Tính xong $[\text{OH}^-]$ rồi ghi luôn thành pH là mất điểm.

Với bazơ yếu, cân bằng $\text{B} + \text{H}_2\text{O} \rightleftharpoons \text{HB}^+ + \text{OH}^-$ chỉ cho ta nồng độ $\text{OH}^-$, tức pOH. Chẳng hạn $[\text{OH}^-] = 2\times 10^{-3}$ ứng với pOH khoảng 2,7, nên pH $= 14 - 2{,}7 \approx 11{,}3$. Do đó phải viết rõ một dòng chuyển pOH sang pH, vì đề thường đặt sẵn đáp án nhiễu ngay ở giá trị pOH.

Bazơ yếu không ion hóa hoàn toàn, nên $[\text{OH}^-]$ khác nồng độ ban đầu.

Nhiều bạn thấy dung dịch 0,01 M liền kết luận $[\text{OH}^-] = 0{,}01$ và pH = 12. Thực tế chỉ một phần nhỏ phân tử nhận proton, nên phải dùng $[\text{OH}^-] = \sqrt{K_b \times C}$ (khi $x$ nhỏ so với $C$). Với $K_b = 4\times10^{-4}$ và $C = 0{,}01$ thì $[\text{OH}^-] = 2\times10^{-3}$, nhỏ hơn 0,01 nhiều lần.

pH tại điểm nửa tương đương là $\mathrm{p}K_a$ của axit liên hợp, không phải $\mathrm{p}K_b$.

Khi chuẩn độ bazơ yếu bằng axit mạnh, tại điểm nửa tương đương (half-equivalence point) thì $[\text{B}] = [\text{HB}^+]$, nên pH bằng $\mathrm{p}K_a$ của $\text{HB}^+$. Muốn có $\mathrm{p}K_b$ của bazơ, còn phải đổi thêm một bước: $\mathrm{p}K_b = 14{,}0 - \mathrm{p}K_a$. Đọc pH = 10,5 rồi ghi ngay $K_b = 10^{-10{,}5}$ là sai cả bậc độ lớn.

Nguyên tử càng âm điện gắn quanh tâm bazơ thì bazơ càng YẾU, không phải càng mạnh.

Bazơ nhận proton bằng cặp electron chưa liên kết (lone pair), nên mật độ electron ở tâm đó càng dày thì càng dễ nhận $\text{H}^+$. Trong $\text{NF}_3$, ba nguyên tử F có độ âm điện (electronegativity) lớn kéo mật độ electron ra xa nguyên tử N, làm cặp electron kém sẵn sàng hơn so với $\text{NH}_3$. Cùng lý lẽ đó, $\text{CH}_3\text{COO}^-$ mạnh hơn các ion cacboxylat có gắn I hay Br.