cation

Điện tích bằng nhau vẫn chưa đủ để kết luận lực hút ion mạnh hay yếu.

Khi so sánh $CaO$ với $MgO$, nhiều học sinh thấy cả hai đều là cation $+2$ ghép với anion $O^{2-}$ rồi kết luận lực hút như nhau. Nhưng trong định luật Coulomb (Coulomb's law), $F \propto \dfrac{q_1 q_2}{r^2}$, tích điện tích chỉ là một nửa câu chuyện; nửa còn lại là khoảng cách $r$ giữa hai tâm ion. Vì $Mg^{2+}$ nhỏ hơn $Ca^{2+}$ nên hai tâm nằm gần nhau hơn, $r$ nhỏ lại mà $r$ nằm ở mẫu và còn bị bình phương, do đó lực trong $MgO$ mạnh hơn hẳn. Quy tắc làm bài là: điện tích khác nhau thì so điện tích trước, điện tích giống nhau thì bắt buộc phải xét bán kính.

Cation luôn nhỏ hơn nguyên tử trung hòa sinh ra nó.

Rất nhiều bài mất điểm vì học sinh nghĩ ion mang điện thì "to hơn" hoặc "nặng hơn" nguyên tử ban đầu. Thực tế khi nguyên tử kim loại nhường electron, nó thường mất trọn lớp electron ngoài cùng, nên số lớp giảm và bán kính co lại rõ rệt; đồng thời số proton giữ nguyên trong khi số electron ít đi, làm lực hút của hạt nhân lên mỗi electron còn lại mạnh hơn. Vì vậy $Na^+$ nhỏ hơn $Na$ rất nhiều, còn $Cl^-$ thì ngược lại, to hơn $Cl$. Trong chuỗi đẳng electron (isoelectronic series) như $O^{2-}$, $F^-$, $Na^+$, $Mg^{2+}$, ion nào nhiều proton hơn thì nhỏ hơn.

Số electron của cation không phải là biến trong công thức lực Coulomb.

Một phương án nhiễu quen thuộc lập luận rằng ion có nhiều electron hơn thì hút mạnh hơn, hoặc "bề mặt tiếp xúc" lớn hơn thì lực lớn hơn. Cả hai đều sai về bản chất: biểu thức chỉ chứa điện tích tổng của hai ion và khoảng cách giữa hai tâm, chứ không chứa số electron và cũng không có khái niệm diện tích tiếp xúc. Số electron chỉ ảnh hưởng gián tiếp thông qua kích thước ion, tức là thông qua $r$. Khi trình bày, hãy nói "$Mg^{2+}$ có bán kính nhỏ hơn nên $r$ nhỏ hơn", đừng nói "$Mg^{2+}$ ít electron hơn nên hút mạnh hơn".

Cation hòa tan trong nước tạo tương tác ion–lưỡng cực, không phải lưỡng cực–lưỡng cực.

Khi $Na^+$ bị các phân tử nước quay đầu oxygen $\delta-$ hướng vào bao quanh, một bên là ion mang điện tích trọn vẹn còn bên kia là phân tử có cực, nên đây đúng là tương tác ion–lưỡng cực (ion-dipole) và nó mạnh hơn lưỡng cực–lưỡng cực. Gọi tên sai xảy ra vì học sinh quen mặt cụm "dipole-dipole", nhưng loại đó đòi hỏi cả hai phía đều là phân tử có cực, mà $Na^+$ thì không phải phân tử. Cũng đừng gọi nhầm thành liên kết hydrogen (hydrogen bonding): kiểu tương tác ấy cần một nguyên tử H đã gắn với N, O hoặc F, trong khi ở đây chính ion mới là bên hút.