AP Chemistry

chất bị oxi hóaoxidized

oxidizedVietnamese: chất bị oxi hóa

Chất bị oxi hóa là chất nhường electron trong phản ứng oxi hóa–khử, làm số oxi hóa của nó tăng.A species is oxidized when it gives up electrons in a redox reaction, so its oxidation number increases.

Trực giác: Hãy tưởng tượng một người cho đi những đồng xu trong túi — càng cho nhiều thì túi càng nhẹ; chất bị oxi hóa cũng vậy, càng nhường nhiều electron thì điện tích càng dương.Intuition: Picture someone handing out the coins in their pocket — the more they give away, the lighter the pocket gets. A species being oxidized behaves the same way: the more electrons it donates, the more positive its charge becomes.

Công thức chínhKey formula

\text{M} \rightarrow \text{M}^{n+} + n e^-

Định nghĩa đầy đủFull definition1 phút đọc1 min read

Chất bị oxi hóa là chất chuyển electron cho chất khác trong phản ứng oxi hóa–khử; vì thế số oxi hóa của nguyên tử liên quan tăng. Electron nhường phải bằng electron nhận, nên oxi hóa luôn đi cùng khử. Chất bị oxi hóa đồng thời là chất khử, không phải chất oxi hóa.

A species is oxidized when it transfers electrons to another species in a redox reaction; as a result, the oxidation number of the atom involved increases. Because the electrons lost must equal the electrons gained, oxidation always accompanies reduction. The species that is oxidized is itself the reducing agent, not the oxidizing agent.

Ký hiệuNotation

\text{M} \rightarrow \text{M}^{n+} + n\,e^-

\text{M} \rightarrow \text{M}^{n+} + n\,e^-

Giải nghĩa công thứcFormula breakdown1 công thức1 formula

\htmlClass{fp-0}{\text{M}} \rightarrow \htmlClass{fp-1}{\text{M}^{n+}} + \htmlClass{fp-2}{n e^-}

\htmlClass{fp-0}{\text{M}} \rightarrow \htmlClass{fp-1}{\text{M}^{n+}} + \htmlClass{fp-2}{n e^-}

Dùng để viết nửa phản ứng oxi hóa khi cân bằng electron hoặc lập sơ đồ điện phân, cho biết số electron nhường.Use this form to write the oxidation half-reaction when balancing electrons or setting up an electrolysis scheme; it shows how many electrons are released.

Trong đóWhere

\text{M}

Nguyên tử hoặc ion bị oxi hóa (đồng thời đóng vai trò chất khử)Atom or ion being oxidized (also acts as the reducing agent)

n

Số electron nhường ra, cũng là độ tăng số oxi hóa của

\text{M}

Number of electrons lost, which equals the increase in the oxidation number of

\text{M}

e^-

ElectronElectron

Hay hiểu saiCommon misconceptions2 ý · 1 phút đọc2 points · 1 min read

Chất bị oxi hóa không phải chất oxi hóa.

Chất bị oxi hóa nhường electron và là chất khử; chất oxi hóa nhận electron và bị khử.

Mất electron làm số oxi hóa tăng, không giảm.

Electron mang điện âm; khi mất electron, phần còn lại dương hơn. Trong nửa phản ứng, electron ở vế phải chỉ sự oxi hóa.

The species that is oxidized is not the oxidizing agent.

It loses electrons and acts as the reducing agent, while the oxidizing agent gains electrons and is reduced.

Losing electrons raises the oxidation number; it does not lower it.

Electrons carry negative charge, so what remains after their loss is more positive. In a half-reaction, electrons on the right-hand side signal oxidation.

Mẹo phòng thiExam tips2 mẹo2 tips

Nêu bằng chứng bằng số oxi hóa.

Khi xác định loài bị oxi hóa, ghi số oxi hóa trước và sau, rồi nêu số electron mỗi nguyên tử nhường.

Đánh số oxi hóa trước khi xác định.

Gán số oxi hóa cho các nguyên tử ở hai vế; nguyên tử có số oxi hóa tăng thuộc loài bị oxi hóa.

Support your answer with oxidation numbers.

When you identify the species that is oxidized, write its oxidation number before and after, then state how many electrons each atom gives up.

Assign oxidation numbers before you decide.

Label the atoms on both sides of the equation; the atom whose oxidation number increases belongs to the species that is oxidized.

Tần suất trong đề AP ChemistryHow often it shows up on AP ChemistryThường xuyênVery common

Khái niệm này sinh ra từ đâuWhere the concept comes from1 phút đọc1 min read

1787–1791Antoine LavoisierLouis-Bernard Guyton de Morveau

Năm 1787, Louis-Bernard Guyton de Morveau và Antoine Lavoisier đặt từ “oxide” để gọi hợp chất với oxygen, từ đó hình thành danh từ chỉ quá trình oxi hóa.

In 1787, Louis-Bernard Guyton de Morveau and Antoine Lavoisier coined the word “oxide” for compounds formed with oxygen, and the noun for the process of oxidation grew out of it.

Vì sao mang đúng cái tên này? Tên gọi nghe có vẻ kỳ lạ với người học ngày nay, vì trong đề thi chất bị oxi hóa là chất nhường electron chứ không nhất thiết dính dáng gì tới oxygen. Lý do nằm ở lịch sử: từ này sinh ra từ chữ oxide, do Guyton de Morveau và Lavoisier ghép ox(ygène) với (ac)ide, nghĩa đen là hợp chất của oxygen với một nguyên tố khác. Do đó nghĩa ban đầu của quá trình chỉ đơn giản là kết hợp với oxygen, và chất bị biến đổi mang tên chất bị oxi hóa. Về sau, khi hóa học nhận ra điểm chung thật sự giữa các phản ứng là sự dịch chuyển electron, định nghĩa được mở rộng nhưng cái tên cũ vẫn giữ nguyên. Vì vậy hãy nhớ rằng chữ oxygen trong thuật ngữ là dấu vết của nguồn gốc, không phải điều kiện bắt buộc: một chất có thể bị oxi hóa bởi chất oxi hóa (oxidizing agent) hoàn toàn không chứa oxygen.

Nguồn đối chiếuSources

Thử nghiệm tương tácInteractive explorer

Bấm vào từng hộp — xem số oxi hóa đi lên hay đi xuống, rồi mới dán nhãn

Kéo tham số, thấy khái niệm chuyển động — đăng nhập để mở.Drag the parameters and watch the concept move — sign in to open.

Tạo tài khoảnCreate an account

Bạn nắm chắc chưa?Check your understanding

Quiz câu thật từ ngân hàng đềReal exam questions from our question bank

Vài câu thật gắn đúng khái niệm này, chấm ngay kèm giải thích từng đáp án — hệ thống ghi nhớ bạn nắm tới đâu.A few real questions on exactly this concept, graded instantly with an explanation for every choice — the system remembers how well you know it.

Tạo tài khoảnCreate an account

Học tiếp từ đâyKeep learning

Bài học chứa thuật ngữ nàyLesson that uses this termPhản ứng oxi hóa–khử (redox)Phản ứng hóa học · khoácourse AP Chemistry

Bài học chứa thuật ngữ nàyLesson that uses this termCác loại phản ứng hóa họcPhản ứng hóa học · khoácourse AP Chemistry

Cần trướcLearn firstelectronelectron

Dẫn tớiLeads tophản ứng oxi hóa–khửredox reaction nửa phản ứnghalf-reaction

Liên quanRelatedsố oxi hóaoxidation numberchất khửreducing agent (sắp có)(coming soon)

Mục tiêu và lộ trình unit ai cũng xem được — làm bài tập và lưu tiến độ thì cần đăng nhập.Anyone can view a unit's goals and roadmap — sign in to do the exercises and save your progress.

Hay nhầm vớiOften confused with

Thuật ngữTermKhác nhau ở đâuHow they differHay nhầm khiMixed up when

chất khử (reducing agent)reducing agent

Khác nhau ở đâuHow they differChất bị oxi hóa là chất nhường electron và có số oxi hóa tăng. Chất khử là tên gọi chức năng của chính chất bị oxi hóa, vì nó làm chất khác bị khử.

Hay nhầm khiMixed up whenĐề hỏi 'chất nào là chất khử' trong phản ứng oxi hóa–khử, học sinh thường chọn chất nhận electron thay vì chất nhường electron.

Cùng chủ đềSame topic

Nguồn tham khảoReferences

[1]Chemistry The Central Science in SI Units 15th Expanded Global Edition. tr. 41, 195–196.