Thuật ngữ AP Physics C: MechanicsAP Physics C: Mechanics terms

57 thuật ngữ song ngữ Việt–Anh, xếp theo unit,57 Vietnamese–English terms, sorted by unit. Học AP Physics C: Mechanics từ đầuLearn AP Physics C: Mechanics from the start

Mỗi mục có định nghĩa ngắn trả lời ngay “là gì”, tên tiếng Anh đúng như đề thi viết, công thức và ký hiệu theo khung CED, lỗi hay gặp khi làm bài và mẹo thi. Thuật ngữ được xếp theo 7 unit của AP Physics C: Mechanics, cùng 1 thuật ngữ dùng chung xuyên suốt môn.

Each entry has a short definition that tells you what it is straight away, the English name exactly as the exam writes it, formulas and notation from the CED, common mistakes and exam tips. Terms are sorted into 7 units of AP Physics C: Mechanics, plus 1 term used across the whole course.

Động họcKinematicsBài học của unitLessons for this unit

  • công suất trung bìnhaverage poweraverage powercông suất trung bình

    Công suất trung bình (average power) là công thực hiện hoặc năng lượng chuyển hoá chia cho khoảng thời gian diễn ra quá trình đó.

  • động họckinematicskinematicsđộng học

    Động học (kinematics) là phần cơ học mô tả chuyển động qua vị trí, vận tốc, gia tốc và thời gian, không xét nguyên nhân gây ra chuyển động.

  • gia tốc hướng tâmcentripetal accelerationcentripetal accelerationgia tốc hướng tâm

    Gia tốc hướng tâm (centripetal acceleration) là gia tốc của vật chuyển động tròn hướng vào tâm quỹ đạo, đặc trưng cho sự đổi hướng của vận tốc.

  • gia tốc rơi tự doacceleration due to gravityacceleration due to gravitygia tốc rơi tự do

    Gia tốc rơi tự do (acceleration due to gravity) là gia tốc của vật chỉ chịu tác dụng của trọng lực; gần mặt đất có độ lớn khoảng 9,8 m/s², hướng thẳng xuống.

  • gia tốc tức thờiinstantaneous accelerationinstantaneous accelerationgia tốc tức thời

    Gia tốc tức thời (instantaneous acceleration) là gia tốc của vật tại đúng một thời điểm, tức tốc độ thay đổi của vận tốc ngay lúc đó.

  • hệ quy chiếureference framereference framehệ quy chiếu

    Hệ quy chiếu (reference frame) là hệ tọa độ gắn với một vật làm mốc, cùng với đồng hồ đo thời gian, dùng để xác định vị trí, vận tốc và gia tốc của vật khác.

  • lực cản không khíair resistanceair resistancelực cản không khí

    Lực cản không khí (air resistance) là lực do không khí tác dụng lên vật đang chuyển động, luôn ngược chiều vận tốc và tăng khi vật chạy nhanh hơn.

  • lực hấp dẫngravitygravitylực hấp dẫn

    Lực hấp dẫn (gravity) là lực hút giữa mọi vật có khối lượng, tỉ lệ với tích hai khối lượng và tỉ lệ nghịch với bình phương khoảng cách giữa chúng.

  • lực hướng tâmcentripetal forcecentripetal forcelực hướng tâm

    Lực hướng tâm (centripetal force) là hợp lực hướng vào tâm quỹ đạo, giữ cho vật chuyển động tròn.

  • rơi tự dofree-fallfree-fallrơi tự do

    Rơi tự do (free-fall) là chuyển động của vật chỉ chịu tác dụng của trọng lực, với gia tốc g hướng xuống.

  • tốc độ trung bìnhaverage speedaverage speedtốc độ trung bình

    Tốc độ trung bình (average speed) là quãng đường đi được chia cho khoảng thời gian vật đi hết quãng đường đó.

  • vận tốc tương đốirelative velocityrelative velocityvận tốc tương đối

    Vận tốc tương đối (relative velocity) là vận tốc của một vật đo trong hệ quy chiếu gắn với một vật khác.

  • vectơ đơn vịunit vectorunit vectorvectơ đơn vị

    Vectơ đơn vị (unit vector) là vectơ có độ lớn bằng 1, không có đơn vị vật lý, chỉ dùng để chỉ hướng.

  • xung lượngimpulseimpulsexung lượng

    Xung lượng (impulse) của lực là tích của lực và khoảng thời gian lực tác dụng, bằng độ biến thiên động lượng mà lực gây ra.

Lực & động lực học chuyển động thẳngForce and Translational DynamicsBài học của unitLessons for this unit

  • chuyển động tròn đềuuniform circular motionuniform circular motionchuyển động tròn đều

    Chuyển động tròn đều (uniform circular motion) là chuyển động trên đường tròn với tốc độ không đổi, trong đó hướng vận tốc thay đổi liên tục.

  • định luật HookeHooke’s lawHooke’s lawđịnh luật Hooke

    Định luật Hooke (Hooke’s law) là định luật nói rằng lực đàn hồi của lò xo tỉ lệ với độ biến dạng và ngược chiều với độ biến dạng.

  • định luật vạn vật hấp dẫnNewton’s law of universal gravitationNewton’s law of universal gravitationđịnh luật vạn vật hấp dẫn

    Định luật vạn vật hấp dẫn (Newton’s law of universal gravitation) là định luật nói rằng mọi vật hút nhau bằng lực tỉ lệ với tích hai khối lượng và tỉ lệ nghịch với bình phương khoả

  • độ cứng của lò xospring constantspring constantđộ cứng của lò xo

    Độ cứng của lò xo (spring constant) là hằng số k cho biết cần lực bao nhiêu để lò xo dãn hoặc nén thêm một mét.

  • ghép lò xo nối tiếpseries combinationseries combinationghép lò xo nối tiếp

    Ghép lò xo nối tiếp (series combination) là cách nối các lò xo đầu này vào đuôi kia thành một hàng, sao cho mọi lò xo chịu cùng một lực.

  • gia tốc tiếp tuyếntangential accelerationtangential accelerationgia tốc tiếp tuyến

    Gia tốc tiếp tuyến (tangential acceleration) là thành phần gia tốc theo phương tiếp tuyến với quỹ đạo tròn, làm thay đổi độ lớn tốc độ của vật.

  • hằng số hấp dẫnuniversal gravitational constantuniversal gravitational constanthằng số hấp dẫn

    Hằng số hấp dẫn (universal gravitational constant) là hằng số G trong định luật vạn vật hấp dẫn, có giá trị như nhau ở mọi nơi trong vũ trụ.

  • hệ số ma sátcoefficient of frictioncoefficient of frictionhệ số ma sát

    Hệ số ma sát (coefficient of friction) là con số không đơn vị cho biết lực ma sát lớn đến đâu so với phản lực pháp tuyến giữa hai bề mặt.

  • hợp lựcnet forcenet forcehợp lực

    Hợp lực (net force) là tổng vectơ của mọi lực tác dụng lên một vật hoặc một hệ.

  • lực cảndrag forcedrag forcelực cản

    Lực cản (drag force) là lực do chất lưu tác dụng lên vật chuyển động trong nó, ngược chiều với vận tốc của vật so với chất lưu.

  • lực căngtensiontensionlực căng

    Lực căng (tension) là lực kéo do dây, cáp hay xích bị kéo căng tác dụng lên vật nối ở hai đầu.

  • lực hồi phụcrestoring forcerestoring forcelực hồi phục

    Lực hồi phục (restoring force) là lực luôn hướng về vị trí cân bằng, có xu hướng kéo vật trở lại khi vật bị lệch khỏi vị trí đó.

  • lực ma sátfrictionfrictionlực ma sát

    Lực ma sát (friction) là lực xuất hiện ở mặt tiếp xúc giữa hai vật, chống lại chuyển động tương đối hoặc xu hướng chuyển động tương đối giữa chúng.

  • ma sát nghỉstatic frictionstatic frictionma sát nghỉ

    Ma sát nghỉ (static friction) là lực ma sát giữ cho hai bề mặt tiếp xúc không trượt lên nhau khi có lực tìm cách làm chúng trượt.

  • ma sát trượtkinetic frictionkinetic frictionma sát trượt

    Ma sát trượt (kinetic friction) là lực ma sát xuất hiện khi hai bề mặt đang trượt lên nhau, ngược chiều chuyển động tương đối.

  • ngoại lựcexternal forceexternal forcengoại lực

    Ngoại lực (external force) là lực do vật bên ngoài hệ tác dụng lên hệ đang xét; chỉ ngoại lực mới làm thay đổi động lượng của cả hệ.

  • tần số gócangular frequencyangular frequencytần số góc

    Tần số góc (angular frequency) là đại lượng (kí hiệu ω) cho biết pha hoặc góc quay thay đổi nhanh thế nào, tính bằng rad/s và bằng 2π lần tần số.

  • tốc độ giới hạnterminal velocityterminal velocitytốc độ giới hạn

    Tốc độ giới hạn (terminal velocity) là tốc độ không đổi mà vật rơi trong chất lưu tiến tới khi lực cản cân bằng với trọng lực.

  • trường hấp dẫngravitational fieldgravitational fieldtrường hấp dẫn

    Trường hấp dẫn (gravitational field) là trường lực bao quanh mọi vật có khối lượng, tác dụng lực hấp dẫn lên vật có khối lượng khác đặt trong nó.

Công, năng lượng & công suấtWork, Energy, and PowerBài học của unitLessons for this unit

  • cơ năngmechanical energymechanical energycơ năng

    Cơ năng (mechanical energy) là tổng động năng và thế năng của một hệ.

  • định lý động năngwork-energy theoremwork-energy theoremđịnh lý động năng

    Định lý động năng (work-energy theorem) là định lý nói rằng tổng công của các lực tác dụng lên vật bằng độ biến thiên động năng của vật.

  • độ dịch chuyển tổng hợptotal displacementtotal displacementđộ dịch chuyển tổng hợp

    Độ dịch chuyển tổng hợp (total displacement) là tổng vectơ của các độ dịch chuyển thành phần trong một khoảng thời gian.

  • lực thếconservative forceconservative forcelực thế

    Lực thế (conservative force) là lực có công không phụ thuộc đường đi, chỉ phụ thuộc vị trí đầu và vị trí cuối của vật.

  • thế năng đàn hồielastic potential energyelastic potential energythế năng đàn hồi

    Thế năng đàn hồi (elastic potential energy) là năng lượng lưu trong vật đàn hồi như lò xo khi nó bị kéo dãn hoặc nén lại.

  • va chạm đàn hồielastic collisionelastic collisionva chạm đàn hồi

    Va chạm đàn hồi (elastic collision) là va chạm trong đó tổng động năng của hệ sau va chạm bằng tổng động năng trước va chạm.

Động lượngLinear MomentumBài học của unitLessons for this unit

  • định luật bảo toàn động lượngconservation of momentumconservation of momentumđịnh luật bảo toàn động lượng

    Định luật bảo toàn động lượng (conservation of momentum) phát biểu rằng tổng động lượng của một hệ không đổi khi ngoại lực tổng tác dụng lên hệ bằng không.

  • độ biến thiên động lượngchange in momentumchange in momentumđộ biến thiên động lượng

    Độ biến thiên động lượng (change in momentum) là hiệu giữa động lượng lúc sau và lúc đầu của vật hoặc hệ, là một đại lượng vectơ.

  • động lượnglinear momentumlinear momentumđộng lượng

    Động lượng (linear momentum) là đại lượng vectơ bằng tích khối lượng và vận tốc của vật.

  • va chạm mềminelastic collisioninelastic collisionva chạm mềm

    Va chạm mềm (inelastic collision) là va chạm trong đó động lượng của hệ được bảo toàn nhưng tổng động năng thì không.

Moment lực & động lực học vật quayTorque and Rotational DynamicsBài học của unitLessons for this unit

  • cánh tay đònlever armlever armcánh tay đòn

    Cánh tay đòn (lever arm) là khoảng cách vuông góc từ trục quay tới giá của lực.

  • con lắc vật lýphysical pendulumphysical pendulumcon lắc vật lý

    Con lắc vật lý (physical pendulum) là vật rắn có kích thước, dao động quanh một trục nằm ngang không đi qua khối tâm của nó.

  • định luật bảo toàn momen động lượngconservation of angular momentumconservation of angular momentumđịnh luật bảo toàn momen động lượng

    Định luật bảo toàn momen động lượng (conservation of angular momentum) là định luật nói rằng momen động lượng của hệ không đổi khi tổng momen ngoại lực tác dụng lên hệ bằng không.

  • độ dịch chuyển gócangular displacementangular displacementđộ dịch chuyển góc

    Độ dịch chuyển góc (angular displacement) là góc mà vật quay được quanh một trục trong một khoảng thời gian, có dấu theo chiều quay.

  • gia tốc gócangular accelerationangular accelerationgia tốc góc

    Gia tốc góc (angular acceleration) là tốc độ biến thiên của tốc độ góc theo thời gian.

  • momen lựctorquetorquemomen lực

    Momen lực (torque) là đại lượng đặc trưng cho tác dụng làm quay của lực quanh một trục, bằng tích độ lớn lực và cánh tay đòn.

  • momen quán tínhmoment of inertiamoment of inertiamomen quán tính

    Momen quán tính (moment of inertia) là đại lượng đặc trưng cho mức khó làm thay đổi chuyển động quay của vật quanh một trục.

  • tốc độ gócangular velocityangular velocitytốc độ góc

    Tốc độ góc (angular velocity) là tốc độ biến thiên vị trí góc của vật quay theo thời gian, tức góc quay được trong mỗi đơn vị thời gian.

Năng lượng & động lượng của hệ quayEnergy and Momentum of Rotating SystemsBài học của unitLessons for this unit

  • định luật bảo toàn cơ năngconservation of mechanical energyconservation of mechanical energyđịnh luật bảo toàn cơ năng

    Định luật bảo toàn cơ năng (conservation of mechanical energy) là quy luật: khi chỉ có lực bảo toàn sinh công, tổng động năng và thế năng của hệ không đổi.

  • momen động lượngangular momentumangular momentummomen động lượng

    Momen động lượng (angular momentum) là đại lượng đặc trưng cho chuyển động quay, với vật rắn bằng tích momen quán tính và tốc độ góc.

Dao độngOscillationsBài học của unitLessons for this unit

  • con lắc đơnsimple pendulumsimple pendulumcon lắc đơn

    Con lắc đơn (simple pendulum) là hệ gồm một vật nhỏ treo vào sợi dây nhẹ, không giãn, dao động quanh vị trí cân bằng dưới tác dụng của trọng lực.

  • dao động toàn phầncyclecycledao động toàn phần

    Dao động toàn phần (cycle) là một lượt chuyển động lặp lại trọn vẹn, sau đó vật trở về đúng vị trí và trạng thái chuyển động ban đầu.

  • vị trí cân bằngequilibrium positionequilibrium positionvị trí cân bằng

    Vị trí cân bằng (equilibrium position) là vị trí tại đó tổng lực tác dụng lên vật bằng không; với lò xo nằm ngang, đó là chỗ lò xo không giãn cũng không nén.

Thuật ngữ chungCourse-wide terms

  • chuyển động némprojectile motionprojectile motionchuyển động ném

    Chuyển động ném (projectile motion) là chuyển động của vật được ném chỉ chịu tác dụng của trọng lực, có quỹ đạo parabol khi bỏ qua sức cản không khí.