dữ liệu

So sánh số đếm thô thay vì tỉ lệ là lỗi mất điểm phổ biến nhất.

Cùng một con số 100 mang ý nghĩa khác nhau vì mẫu số khác nhau: $100/645 = 15.5\%$ và $100/590 = 16.9\%$, nên tỉ lệ dê ở hội chợ thứ hai mới là cao hơn. Dữ liệu dạng đếm chỉ so sánh được sau khi quy về cùng một nền, tức là chuyển sang tần suất tương đối (relative frequency) hoặc phần trăm. Vì vậy khi bảng cho số đếm, phản xạ đầu tiên phải là tìm tổng thích hợp để chia, chứ không phải nhìn xem số nào lớn hơn.

Điều kiện kiểm định khi bình phương xét số đếm kỳ vọng, không phải số đếm quan sát.

Có bài mà ô người cao tuổi trả lời "có" chỉ đạt kỳ vọng 3.42, dù số quan sát trong ô đó có thể trông không nhỏ; khi ấy điều kiện không thỏa mãn và phải nói rõ điều đó. Học sinh hay liếc qua các số đếm quan sát, thấy đều lớn hơn 5 rồi kết luận "đã thỏa" — đây là lỗi bị trừ điểm gần như chắc chắn. Do đó hãy chỉ đích danh ô có kỳ vọng nhỏ nhất và viết con số ra giấy.

Điều kiện 10% chỉ cần khi lấy mẫu từ tổng thể hữu hạn, không áp cho thí nghiệm.

Trong một thí nghiệm với người tình nguyện, dữ liệu không sinh ra từ việc lấy mẫu ngẫu nhiên từ tổng thể quan tâm, nên điều kiện ấy vô nghĩa và không cần nhắc tới. Thay vào đó, tính độc lập được bảo đảm nhờ việc gán ngẫu nhiên các nghiệm thức (random assignment) cho những người tham gia. Vì vậy trước khi liệt kê điều kiện, hãy đọc kỹ xem dữ liệu đến từ khảo sát hay từ thí nghiệm.

Cách thu thập dữ liệu quyết định kết luận được phép rút ra, không phải bản thân con số.

Nếu dữ liệu đến từ nghiên cứu quan sát (observational study), ta chỉ được nói về mối liên hệ và phải cảnh giác với biến gây nhiễu; muốn khẳng định quan hệ nhân quả thì cần gán ngẫu nhiên nghiệm thức trong một thí nghiệm. Ngược lại, muốn khái quát hóa cho cả tổng thể lại cần chọn mẫu ngẫu nhiên, mà một nhóm tình nguyện viên thì không có tính chất đó. Nói ngắn gọn, ngẫu nhiên hóa việc gán cho phép suy nhân quả, còn ngẫu nhiên hóa việc chọn cho phép suy rộng.

Cột trong biểu đồ có thể là phần trăm chứ không phải số lượng; hãy đọc nhãn trục tung.

Một quận có cột cao nhất khoảng 71% nghĩa là tỉ lệ ở đó cao nhất, hoàn toàn không có nghĩa là quận đó có nhiều người nhất — quận nhỏ vẫn có thể cho tỉ lệ lớn. Nhầm lẫn này khiến câu trả lời đúng về mặt đọc hình nhưng sai hoàn toàn về mặt kết luận. Do đó khi mô tả, hãy dùng đúng từ: "phần trăm của..." nếu trục là phần trăm, và "số lượng..." nếu trục là số đếm.