AP Chemistry

phương trình ion rút gọnnet ionic equation

net ionic equationVietnamese: phương trình ion rút gọn

Còn gọi:Also called: phương trình ion thu gọn · net ionic · net ionic form

Hình minh hoạ khái niệm phương trình ion rút gọn

Phương trình ion rút gọn là phương trình chỉ biểu diễn các ion và chất thực sự tham gia phản ứng trong dung dịch, sau khi đã loại bỏ ion khán giả.A net ionic equation shows only the ions and species that actually take part in a reaction in solution, with spectator ions removed.

Trực giác: Nếu phương trình phân tử liệt kê mọi người có mặt trong phòng, thì phương trình ion rút gọn chỉ ghi tên những người thực sự bắt tay nhau.Intuition: If the molecular equation lists everyone in the room, the net ionic equation names only the people who actually shake hands.

Định nghĩa đầy đủFull definition1 phút đọc1 min read

Phương trình ion rút gọn (net ionic equation) biểu diễn các tiểu phân thực sự biến đổi trong phản ứng ở dung dịch và loại ion khán giả, tức ion không đổi ở hai vế. Để lập phương trình, cân bằng phương trình phân tử, tách chất điện li mạnh tan được thành ion, nhưng giữ nguyên chất kết tủa, chất khí, nước, acid yếu và base yếu; sau đó xóa các ion giống nhau ở hai vế. Phương trình cuối phải cân bằng nguyên tử và điện tích.

A net ionic equation represents only the species that truly change during a reaction in solution, leaving out spectator ions — ions that appear unchanged on both sides. To write one, balance the molecular (formula) equation, split soluble strong electrolytes into their ions, but leave precipitates, gases, water, weak acids, and weak bases in molecular form; then cancel identical ions that appear on both sides. The final equation must be balanced in both atoms and charge.

Ký hiệuNotation
(aq)(aq), (s)(s), (l)(l), (g)(g) — kí hiệu trạng thái
(aq)(aq), (s)(s), (l)(l), (g)(g) — state symbols
Hay hiểu saiCommon misconceptions3 ý · 1 phút đọc3 points · 1 min read

Không tách chất kết tủa thành ion.

Chỉ tách chất điện li mạnh tan tốt; giữ nguyên chất không tan, acid yếu, base yếu, chất khí và nước.

Ion khán giả phải bị loại khỏi phương trình rút gọn.

Chúng xuất hiện nguyên vẹn ở cả hai vế của phương trình ion đầy đủ nên được triệt tiêu.

Phương trình phải cân bằng cả nguyên tử lẫn điện tích.

Khi ion đứng riêng, tổng điện tích hai vế phải bằng nhau; cân bằng nguyên tử thôi chưa đủ.

Never break a precipitate apart into ions.

Only soluble strong electrolytes are written as ions; insoluble solids, weak acids, weak bases, gases, and water stay intact.

Spectator ions must be removed from the net ionic equation.

They appear unchanged on both sides of the complete ionic equation, so they cancel out.

The equation must balance atoms and charge.

Once ions are written separately, the total charge on each side must match; balancing atoms alone is not enough.

Mẹo phòng thiExam tips2 mẹo2 tips

Chỉ chép dòng cuối nếu đề hỏi phương trình ion rút gọn.

Nháp lần lượt phương trình phân tử, phương trình ion đầy đủ, rồi xóa ion lặp ở hai vế để tránh sai hệ số.

Rút hệ số về bộ số nguyên nhỏ nhất trước khi nộp.

Kiểm tra số nguyên tử từng nguyên tố và tổng điện tích ở hai vế.

Write only the final line when the question asks for the net ionic equation.

Work through the molecular equation and the complete ionic equation on scratch paper, then cancel repeated ions to avoid coefficient errors.

Reduce coefficients to the smallest whole-number set before submitting.

Check the atom count for each element and the total charge on both sides.

Tần suất trong đề AP ChemistryHow often it shows up on AP ChemistryHay gặpCommon
Khái niệm này sinh ra từ đâuWhere the concept comes from1 phút đọc1 min read
Phương trình ion rút gọn là cách viết phương trình hóa học chỉ giữ lại những nguyên tố, hợp chất và ion thực sự tham gia biến đổi, ra đời trong hóa học vô cơ để mô tả gọn các phản ứng xảy ra trong dung dịch nước.
The net ionic equation is a way of writing a chemical equation that keeps only the elements, compounds, and ions that actually undergo change. It arose in inorganic chemistry as a compact description of reactions taking place in aqueous solution.

Vì sao mang đúng cái tên này? Tên gọi bắt nguồn từ hai chữ trong tiếng Anh. Chữ "ionic" chỉ việc các chất điện li mạnh được viết dưới dạng ion riêng lẻ thay vì công thức phân tử, còn chữ "net" mang nghĩa "ròng", "thực còn lại sau khi trừ" — giống cách nói khối lượng tịnh. Sau khi gạch bỏ những ion xuất hiện giống hệt nhau ở cả hai vế, tức các ion khán giả (spectator ions), phần sót lại chính là biến đổi ròng của phản ứng, chẳng hạn Ag+(aq)+Cl−(aq)→AgCl(s)\text{Ag}^+(aq) + \text{Cl}^-(aq) \rightarrow \text{AgCl}(s), nghĩa là chỉ ion bạc và ion chloride kết hợp thành chất rắn. Bản tiếng Việt dịch "net" thành "rút gọn" vì nhấn vào thao tác lược bỏ, tuy nhiên cần nhớ rằng cái còn lại vẫn phải cân bằng cả về khối lượng lẫn điện tích, chứ không đơn thuần là một phương trình bị cắt ngắn.

Bạn nắm chắc chưa?Check your understanding

Quiz câu thật từ ngân hàng đềReal exam questions from our question bank

Vài câu thật gắn đúng khái niệm này, chấm ngay kèm giải thích từng đáp án — hệ thống ghi nhớ bạn nắm tới đâu.A few real questions on exactly this concept, graded instantly with an explanation for every choice — the system remembers how well you know it.

Tạo tài khoảnCreate an account

Học tiếp từ đâyKeep learning

Bài học chứa thuật ngữ nàyLesson that uses this termPhương trình ion rút gọnPhản ứng hóa học · khoácourse AP Chemistry
Cần trướcLearn firstphương trình ion đầy đủcomplete ionic equation (sắp có)(coming soon)ion khán giảspectator ions (sắp có)(coming soon)
Dẫn tớiLeads tophản ứng kết tủaprecipitation reaction (sắp có)(coming soon)phản ứng trung hòaneutralization reactions (sắp có)(coming soon)
Mục tiêu và lộ trình unit ai cũng xem được — làm bài tập và lưu tiến độ thì cần đăng nhập.Anyone can view a unit's goals and roadmap — sign in to do the exercises and save your progress.

Hay nhầm vớiOften confused with

phương trình phân tử (molecular equation)molecular equation
Khác nhau ở đâuHow they differPhương trình phân tử viết mọi chất dưới dạng công thức nguyên, không tách thành ion. Phương trình ion rút gọn chỉ giữ lại các ion và chất thực sự tham gia phản ứng.
Hay nhầm khiMixed up whenkhi đề cho phương trình phân tử và yêu cầu chuyển sang phương trình ion rút gọn mà học sinh không biết phải tách chất nào thành ion

Cùng chủ đềSame topic

Nguồn tham khảoReferences

  1. [1]Chemistry The Central Science in SI Units 15th Expanded Global Edition. tr. 25, 185–186.

Biên soạn bởi DucklingStudy, bản quyền thuộc DucklingStudy.Written by DucklingStudy. © DucklingStudy. Xuất bảnPublished .