AP Statistics

quy tắc cộng xác suấtaddition rule

addition ruleVietnamese: quy tắc cộng xác suất

Còn gọi:Also called: quy tắc cộng, addition rule

Định nghĩaIn short

Quy tắc cộng xác suất là công thức tính xác suất của biến cố hợp A hoặc B, bằng tổng xác suất từng biến cố trừ đi phần giao để không đếm trùng.The addition rule gives the probability that event A or event B occurs: add the two individual probabilities and subtract their overlap so the shared outcomes are not counted twice.

Trực giác: Giống như đếm số người thích trà hoặc cà phê: nếu đếm riêng hai nhóm rồi cộng lại, người thích cả hai bị đếm hai lần nên phải trừ bớt một lần.Intuition: Think of counting people who like tea or coffee: if you count each group separately and add the totals, anyone who likes both gets counted twice, so you must subtract that group once.

Công thức chínhKey formula

P(A∪B)=P(A)+P(B)−P(A∩B)P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)
Định nghĩa đầy đủFull definition1 phút đọc1 min read

Quy tắc cộng xác suất tính xác suất của hợp hai biến cố bằng cách cộng xác suất từng biến cố rồi trừ xác suất phần giao đã bị đếm hai lần. “A hoặc B” bao gồm trường hợp cả hai cùng xảy ra.

Nếu A và B xung khắc, phần giao có xác suất bằng 0 nên có thể cộng thẳng hai xác suất. Với bảng hai chiều, cộng hàng và cột liên quan, chỉ tính ô giao một lần, rồi chia cho tổng số quan sát.

The addition rule finds the probability of the union of two events by adding their separate probabilities and then subtracting the probability of the intersection, which has been counted twice. In probability, "A or B" includes the case in which both events happen.

If A and B are mutually exclusive, the intersection has probability 0, so the two probabilities can simply be added. In a two-way table, add the relevant row and column totals, count the cell where they overlap only once, and divide by the total number of observations.

Ký hiệuNotation
P(A∪B)=P(A)+P(B)−P(A∩B)P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)
P(A∪B)=P(A)+P(B)−P(A∩B)P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)
Công thức chi tiếtFormula details2 công thức2 formulas
P(A∪B)=P(A)+P(B)−P(A∩B)P(A \cup B) = \htmlClass{fp-0}{P(A) + P(B)} - \htmlClass{fp-1}{P(A \cap B)}
P(A∪B)=P(A)+P(B)−P(A∩B)P(A \cup B) = \htmlClass{fp-0}{P(A) + P(B)} - \htmlClass{fp-1}{P(A \cap B)}

Dùng để tính xác suất A hoặc B, kể cả khi hai biến cố có thể cùng xảy ra.Use this form to find the probability of A or B, including cases where both events can occur together.

Trong đóWhere

P(A∪B)P(A \cup B)xác suất A xảy ra hoặc B xảy ra hoặc cả hai cùng xảy raprobability that A occurs, B occurs, or both occurP(A∩B)P(A \cap B)xác suất cả A và B cùng xảy raprobability that both A and B occur
P(A∪B)=P(A)+P(B)P(A \cup B) = P(A) + P(B)

Chỉ dùng khi A và B xung khắc, nên xác suất phần giao bằng 0.Use this form only when A and B are mutually exclusive, so the probability of the intersection is 0.

Trong đóWhere

P(A∪B)P(A \cup B)xác suất A xảy ra hoặc B xảy raprobability that A occurs or B occurs
Hay hiểu saiCommon misconceptions3 ý, 1 phút đọc3 points, 1 min read

Không phải lúc nào cũng cộng thẳng hai xác suất.

Chỉ làm vậy khi hai biến cố xung khắc; nếu chúng có thể cùng xảy ra, phải trừ xác suất phần giao đã bị đếm hai lần.

Xung khắc không đồng nghĩa với độc lập.

Xung khắc có xác suất giao bằng 0; độc lập có xác suất giao bằng tích hai xác suất. Nếu cả hai xác suất dương, hai biến cố xung khắc không độc lập.

“Hoặc” trong xác suất thường là hoặc bao hàm.

Hợp gồm cả trường hợp A và B cùng xảy ra; nếu đề hỏi đúng một biến cố xảy ra, phải trừ phần giao hai lần khỏi tổng.

You cannot always just add two probabilities together.

Adding directly works only for mutually exclusive events; if both can occur, subtract the probability of the intersection that was counted twice.

Mutually exclusive and independent are not the same thing.

Mutually exclusive events have an intersection probability of 0, while independent events have an intersection probability equal to the product of their probabilities. If both probabilities are positive, mutually exclusive events cannot be independent.

"Or" in probability is usually inclusive.

The union includes outcomes where A and B both occur, so if a question asks for exactly one of the events, subtract the intersection twice from the sum.

Mẹo phòng thiExam tips2 mẹo2 tips

Viết công thức tổng quát trước khi rút gọn.

Chỉ bỏ số hạng phần giao sau khi xác định hai biến cố xung khắc và nêu xác suất giao bằng 0.

Kiểm tra kết quả bằng các giới hạn xác suất.

Kết quả phải từ 0 đến 1 và không nhỏ hơn xác suất của từng biến cố thành phần.

Write the general formula before simplifying it.

Drop the intersection term only after you have established that the events are mutually exclusive and stated that the intersection probability is 0.

Check your answer against the limits on probability.

The result must fall between 0 and 1 and cannot be smaller than the probability of either individual event.

Tần suất trong đề AP StatisticsHow often it shows up on AP StatisticsHay gặpCommon
Khái niệm này sinh ra từ đâuWhere the concept comes from1 phút đọc1 min read

1841Augustus De MorganGerolamo Cardano

Năm 1841, Augustus De Morgan hệ thống hóa quy tắc để tính xác suất của hợp các biến cố, xuất phát từ nhu cầu gộp các khả năng thắng.
In 1841, Augustus De Morgan systematized the rule for finding the probability of a union of events, motivated by the need to combine separate chances of winning.

Vì sao mang đúng cái tên này? Tên gọi đến thẳng từ phép tính nằm ở trung tâm quy tắc: muốn biết khả năng xảy ra biến cố này hoặc biến cố kia, ta cộng hai xác suất thành phần. Chữ "cộng" hợp lý nhất với trường hợp hai biến cố xung khắc (mutually exclusive events), khi chúng không thể cùng xảy ra và hai nhóm kết quả không chồng lên nhau. Khi chúng có phần chung, phép cộng đơn thuần đếm phần giao (intersection) tới hai lần, nên dạng tổng quát phải trừ bớt phần đó đi: P(A∪B)=P(A)+P(B)−P(A∩B)P(A\cup B)=P(A)+P(B)-P(A\cap B). Công thức này nói rằng xác suất của hợp (union) bằng tổng hai xác suất trừ đi phần đã đếm trùng — đúng như hình ảnh hai vòng tròn giao nhau trong sơ đồ Ven (Venn diagram). Vì vậy cái tên vẫn giữ chữ "cộng" dù có thêm một phép trừ hiệu chỉnh.

Thử nghiệm tương tácInteractive explorer

Bật A rồi bật B — bốn ô sáng hai lần chính là phần bị cộng thừa

Bật A rồi bật B — bốn ô sáng hai lần chính là phần bị cộng thừa

Kéo tham số, thấy khái niệm chuyển động — đăng nhập để mở.Drag the parameters and watch the concept move — sign in to open.

Tạo tài khoảnCreate an account
Ví dụ có lời giảiWorked example3 phút đọc3 min read
Một trường trung học có 800 học sinh. Nhà trường khảo sát toàn bộ học sinh về việc tham gia hai câu lạc bộ ngoại khóa và thu được kết quả sau: 260 em chỉ sinh hoạt ở câu lạc bộ thể thao, 150 em chỉ sinh hoạt ở câu lạc bộ âm nhạc, 90 em sinh hoạt ở cả hai câu lạc bộ, và 300 em không tham gia câu lạc bộ nào. Chọn ngẫu nhiên một học sinh của trường. Gọi TT là biến cố học sinh đó sinh hoạt ở câu lạc bộ thể thao và AA là biến cố học sinh đó sinh hoạt ở câu lạc bộ âm nhạc.
  1. aTính P(T∪A)P(T \cup A), tức xác suất học sinh được chọn tham gia ít nhất một trong hai câu lạc bộ.
  2. bTính xác suất học sinh được chọn không tham gia câu lạc bộ nào.
  3. cHai biến cố TT và AA có xung khắc không? Có độc lập không? Giải thích bằng tính toán.
1Bước 1: Trước hết hãy quy mọi số đếm về xác suất bằng cách chia cho tổng 800. Số học sinh có tham gia thể thao gồm cả nhóm chỉ thể thao lẫn nhóm tham gia cả hai, nên P(T)=260+90800=350800=0,4375P(T) = \frac{260+90}{800} = \frac{350}{800} = 0{,}4375. Tương tự, P(A)=150+90800=240800=0,30P(A) = \frac{150+90}{800} = \frac{240}{800} = 0{,}30, và phần chồng lấn của hai nhóm cho ta P(T∩A)=90800=0,1125P(T \cap A) = \frac{90}{800} = 0{,}1125. Ba con số này chính là ba nguyên liệu mà quy tắc cộng cần đến.
2Bước 2: Áp dụng dạng tổng quát của quy tắc cộng cho hai biến cố bất kỳ: P(T∪A)=P(T)+P(A)−P(T∩A).P(T \cup A) = P(T) + P(A) - P(T \cap A). Công thức này nói rằng khi cộng hai xác suất, 90 học sinh vừa chơi thể thao vừa chơi nhạc đã bị đếm hai lần, nên phải trừ bớt đúng một lần phần giao đó. Thay số, ta được P(T∪A)=0,4375+0,30−0,1125=0,625P(T \cup A) = 0{,}4375 + 0{,}30 - 0{,}1125 = 0{,}625.
3Bước 3: Có thể kiểm chứng kết quả bằng cách đếm trực tiếp, và đây là thói quen nên giữ khi đề cho sẵn bảng hai chiều (two-way table). Số học sinh tham gia ít nhất một câu lạc bộ là 260+150+90=500260 + 150 + 90 = 500, do đó xác suất bằng 500800=0,625\frac{500}{800} = 0{,}625, trùng khớp với Bước 2.
4Bước 4: Ý (b) được giải nhanh nhờ biến cố đối (complement): không tham gia câu lạc bộ nào chính là phần bù của hợp hai biến cố. Vì vậy P(none)=1−P(T∪A)=1−0,625=0,375P(\text{none}) = 1 - P(T \cup A) = 1 - 0{,}625 = 0{,}375. Kết quả này khớp với dòng cuối của đề bài, vì 300800=0,375\frac{300}{800} = 0{,}375.
5Bước 5: Sang ý (c), hai biến cố xung khắc (mutually exclusive) khi và chỉ khi chúng không thể cùng xảy ra, tức P(T∩A)=0P(T \cap A) = 0. Ở đây P(T∩A)=0,1125≠0P(T \cap A) = 0{,}1125 \neq 0 nên chúng không xung khắc, và đó chính là lý do ta buộc phải trừ phần giao ở Bước 2. Để xét tính độc lập (independent), ta so sánh tích P(T)P(A)=0,4375×0,30=0,13125P(T)P(A) = 0{,}4375 \times 0{,}30 = 0{,}13125 với P(T∩A)=0,1125P(T \cap A) = 0{,}1125; hai số này khác nhau nên hai biến cố cũng không độc lập.

Trong nhóm 800 học sinh này, xác suất một học sinh được chọn ngẫu nhiên tham gia ít nhất một trong hai câu lạc bộ là 0,6250{,}625, và xác suất em đó không tham gia câu lạc bộ nào là 0,3750{,}375. Hai biến cố "chơi thể thao" và "chơi nhạc" không xung khắc vì có 90 em thuộc cả hai nhóm, đồng thời cũng không độc lập vì P(T)P(A)=0,13125P(T)P(A) = 0{,}13125 khác với P(T∩A)=0,1125P(T \cap A) = 0{,}1125 — biết một em có chơi thể thao thì kỳ vọng về việc em đó chơi nhạc sẽ thay đổi.

Bạn nắm chắc chưa?Check your understanding

Quiz câu thật từ ngân hàng đềReal exam questions from our question bank

Vài câu thật gắn đúng khái niệm này, chấm ngay kèm giải thích từng đáp án — hệ thống ghi nhớ bạn nắm tới đâu.A few real questions on exactly this concept, graded instantly with an explanation for every choice — the system remembers how well you know it.

Tạo tài khoảnCreate an account

Học tiếp từ đâyKeep learning

Bài học chứa thuật ngữ nàyLesson that uses this termBiến cố độc lập và hợp của các biến cốXác suất, biến ngẫu nhiên & phân phối xác suất, khoácourse AP Statistics
Bài học chứa thuật ngữ nàyLesson that uses this termBiến cố xung khắcXác suất, biến ngẫu nhiên & phân phối xác suất, khoácourse AP Statistics
Mục tiêu và lộ trình unit ai cũng xem được — làm bài tập và lưu tiến độ thì cần đăng nhập.Anyone can view a unit's goals and roadmap — sign in to do the exercises and save your progress.

Hay nhầm vớiOften confused with

Khác nhau ở đâuHow they differQuy tắc cộng tính xác suất để ít nhất một trong hai biến cố xảy ra. Quy tắc nhân tính xác suất để cả hai biến cố cùng xảy ra.
Hay nhầm khiMixed up whenKhi đề dùng chữ "hoặc" và "và" lẫn lộn trong một câu dài, thí sinh hay nhân thay vì cộng.
Khác nhau ở đâuHow they differQuy tắc cộng là công thức tính xác suất hợp của hai biến cố bất kỳ. Biến cố xung khắc là điều kiện làm số hạng bị trừ trong công thức đó bằng 0.
Hay nhầm khiMixed up whenĐề không nói rõ hai biến cố xung khắc mà thí sinh vẫn cộng thẳng, quên trừ phần giao.

Cùng chủ đềSame topic

Nguồn tham khảoReferences

  1. [1]Barron_AP_Stat_2026. tr. 270, 272–273.

Biên soạn bởi DucklingStudy, bản quyền thuộc DucklingStudy.Written by DucklingStudy. © DucklingStudy. Xuất bảnPublished .