acid mạnh

Acid mạnh không có nghĩa là acid đậm đặc.

Chữ "mạnh" chỉ mức độ phân li (dissociation): acid mạnh nhường proton hoàn toàn cho nước nên trong dung dịch gần như không còn phân tử acid nguyên vẹn. Chữ "đậm đặc" lại nói về nồng độ mol. Do đó $0.001\ M$ HCl vẫn là acid mạnh dù loãng, còn $10\ M$ CH$_3$COOH vẫn là acid yếu dù rất đậm đặc. Đề rất hay ghép hai khái niệm này để thử xem học sinh có phân biệt được không.

Đừng viết hằng số phân li $K_a$ cho acid mạnh rồi tính cân bằng.

Vì phản ứng với nước coi như đi đến hoàn toàn, không tồn tại cân bằng đáng kể để lập bảng ICE. Với HCl $0.10\ M$ thì $[\text{H}^+] = 0.10\ M$ và $\text{pH} = 1.00$ ngay lập tức. Nếu bạn viết mũi tên hai chiều và giải phương trình bậc hai, giám khảo trừ điểm ở chỗ mô tả sai bản chất, dù con số cuối có gần đúng.

Acid mạnh và base liên hợp của nó không tạo được dung dịch đệm (buffer).

Dung dịch đệm cần một cặp acid yếu và base liên hợp cùng tồn tại với lượng đáng kể. Ion Cl$^-$ sinh ra từ HCl là base cực yếu, không hề nhận lại proton, nên hỗn hợp HCl với NaCl chẳng đệm được gì. Vì vậy khi đề yêu cầu pha đệm, hãy chọn acid yếu như HC$_3$H$_5$O$_2$ rồi thêm muối của nó.

Điểm tương đương của chuẩn độ acid mạnh — base mạnh có pH đúng bằng 7.

Nhiều học sinh áp máy móc con số này cho mọi phép chuẩn độ (titration). Nếu base yếu như piperidine bị chuẩn bằng acid mạnh, sản phẩm là acid liên hợp nên pH tại điểm tương đương nhỏ hơn 7. Ngược lại, chuẩn acid yếu bằng base mạnh cho pH lớn hơn 7. Chỉ khi cả hai chất đều mạnh thì ion sinh ra mới trung tính và pH mới bằng 7.

Học thuộc danh sách sáu acid mạnh, mọi acid khác coi như yếu.

Đó là HCl, HBr, HI, HNO$_3$, H$_2$SO$_4$ và HClO$_4$. Đề trắc nghiệm thường chỉ cần bạn nhận ra tên chất là đã chọn được đáp án, không cần tính toán. Lưu ý HF không nằm trong danh sách này dù flo có độ âm điện lớn nhất.

Khi viết phương trình ion thu gọn, acid mạnh phải tách thành ion, acid yếu giữ nguyên phân tử.

Đây là chỗ mất điểm quen thuộc ở phần tự luận. HCl phải viết là H$^+$ và Cl$^-$, còn CH$_3$COOH phải để nguyên vì nó tồn tại chủ yếu ở dạng chưa phân li. Sai quy ước này thì cả phương trình bị tính là sai, dù ý tưởng phản ứng đúng.

Giải thích bước nhảy pH ở điểm cuối bằng lượng chất còn dư rất nhỏ.

Gần điểm tương đương, lượng acid chưa phản ứng chỉ còn cỡ vài phần nghìn mol, nên một giọt dung dịch thêm vào cũng đủ đảo dấu lượng dư và làm $[\text{H}^+]$ đổi vài bậc. Vì thang pH là thang logarit, thay đổi đó hiện ra thành bước nhảy dốc đứng. Hãy viết rõ ý "logarit" trong câu trả lời.