AP Statistics

các kết quả đồng khả năngequally likely outcomes

equally likely outcomesVietnamese: các kết quả đồng khả năng

Còn gọi:Also called: equally likely outcomes

Định nghĩaIn short

Các kết quả đồng khả năng là các kết quả có cùng xác suất xảy ra trong một phép thử ngẫu nhiên, ví dụ mỗi mặt xúc xắc cân đối đều có xác suất bằng nhau.Equally likely outcomes are outcomes of a random experiment that all have the same probability, as when each face of a fair die is equally probable.

Trực giác: Giống như rút một lá bài từ bộ bài đã xáo đều — mỗi lá đều có cơ hội được rút ngang nhau, không lá nào được ưu ái hơn.Intuition: Think of drawing one card from a well-shuffled deck: every card has the same chance of coming out, and no card is favored.

Công thức chínhKey formula

P(A)=knP(A)=\dfrac{k}{n}
Định nghĩa đầy đủFull definition1 phút đọc1 min read

Trong một phép thử ngẫu nhiên, các kết quả đồng khả năng là những kết quả trong không gian mẫu có cùng xác suất xảy ra. Với không gian mẫu hữu hạn như vậy, xác suất của biến cố bằng số kết quả thuận lợi chia cho tổng số kết quả. Các giá trị gộp từ nhiều kết quả sơ cấp có thể không đồng khả năng.

In a random experiment, equally likely outcomes are outcomes in the sample space that share the same probability. When a finite sample space has this property, the probability of an event is the number of favorable outcomes divided by the total number of outcomes. Values formed by grouping several elementary outcomes together need not be equally likely.

Ký hiệuNotation
P(A)=k/nP(A) = k/n
P(A)=k/nP(A) = k/n
Giải nghĩa công thứcFormula breakdown1 công thức1 formula
P(A)=knP(A)=\htmlClass{fp-2}{\dfrac{\htmlClass{fp-0}{k}}{\htmlClass{fp-1}{n}}}
P(A)=knP(A)=\htmlClass{fp-2}{\dfrac{\htmlClass{fp-0}{k}}{\htmlClass{fp-1}{n}}}

Dùng khi không gian mẫu hữu hạn và mọi kết quả đồng khả năng; đếm kết quả thuận lợi và tổng số kết quả.Use this when the sample space is finite and all outcomes are equally likely; count the favorable outcomes and the total number of outcomes.

Trong đóWhere

P(A)P(A)xác suất biến cố AA xảy raprobability that event AA occurskksố kết quả đồng khả năng thuộc biến cố AAnumber of equally likely outcomes in event AAnntổng số kết quả đồng khả năng trong không gian mẫutotal number of equally likely outcomes in the sample space
Hay hiểu saiCommon misconceptions3 ý, 1 phút đọc3 points, 1 min read

Có kk kết quả không có nghĩa mỗi kết quả có xác suất 1/k1/k.

Chỉ được chia đều khi có cơ sở xác định các kết quả đồng khả năng.

Các giá trị tổng của hai xúc xắc không đồng khả năng.

Mỗi tổng ứng với số cặp có thứ tự khác nhau; cần đếm các cặp này rồi cộng.

Tần suất thực nghiệm không cần bằng nhau tuyệt đối.

Trong bảng tần số, chênh lệch quan sát chưa bác bỏ mô hình; có thể dùng kiểm định chi-square độ phù hợp để đánh giá.

Having kk outcomes does not mean each outcome has probability 1/k1/k.

Dividing evenly is valid only when there is a reason the outcomes are equally likely, such as a fair device.

The possible sums of two dice are not equally likely.

Each sum corresponds to a different number of ordered pairs, so count those pairs and add their probabilities.

Observed frequencies need not come out exactly equal.

Differences in a frequency table do not by themselves reject the model; a chi-square goodness-of-fit test can assess how well it fits.

Mẹo phòng thiExam tips2 mẹo2 tips

Hãy biện minh giả định đồng khả năng trước khi dùng công thức đếm.

Nêu rõ phép thử cân đối hoặc cách chọn ngẫu nhiên.

Liệt kê các kết quả sơ cấp trước khi đếm.

Với nhiều lần thử, dùng cặp có thứ tự, dãy kết quả hoặc sơ đồ cây rồi mới gộp.

Justify the equally likely assumption before applying a counting formula.

State explicitly that the device is fair or that the selection is random.

List the elementary outcomes before you count.

For several trials, use ordered pairs, sequences of results, or a tree diagram, and only then combine outcomes.

Tần suất trong đề AP StatisticsHow often it shows up on AP StatisticsHiếm gặpRare
Khái niệm này sinh ra từ đâuWhere the concept comes from1 phút đọc1 min read

thế kỷ 16Gerolamo CardanoJacob BernoulliAbraham de Moivre

Trong thế kỷ 16, Gerolamo Cardano dùng ý tưởng đồng khả năng để tính cơ hội thắng trong các trò chơi may rủi.
In the 16th century, Gerolamo Cardano used the idea of equally likely cases to compute the chances of winning at games of chance.

Vì sao mang đúng cái tên này? Tên gọi phản ánh đúng giả định làm nên nó: các kết quả được xem là "đồng khả năng" vì không có bằng chứng nào cho thấy tự nhiên ưu ái kết quả này hơn kết quả kia. Lập luận ủng hộ giả định ấy thường dựa vào tính đối xứng vật lý của vật thể — đồng xu cân đối, xúc xắc cân đối — nên nếu phép thử có nn kết quả thì mỗi kết quả nhận xác suất 1/n1/n. Trong triết học xác suất, nguyên tắc gán xác suất bằng nhau khi không có thông tin phân biệt được gọi là nguyên lý bàng quan (principle of indifference), và chính nó giải thích vì sao một cái tên nghe như lời khẳng định về thế giới thật ra chỉ là một quy ước tính toán.

Thử nghiệm tương tácInteractive explorer

Bấm "tổng bằng 7" — 36 ô bằng nhau nhưng chỉ 6 ô sáng lên

Bấm "tổng bằng 7" — 36 ô bằng nhau nhưng chỉ 6 ô sáng lên

Kéo tham số, thấy khái niệm chuyển động — đăng nhập để mở.Drag the parameters and watch the concept move — sign in to open.

Tạo tài khoảnCreate an account
Ví dụ có lời giảiWorked example2 phút đọc2 min read
Một trò chơi hội chợ dùng hai con xúc xắc cân đối, mỗi con có sáu mặt ghi từ 1 đến 6. Người chơi gieo đồng thời hai con rồi cộng hai số chấm nhận được. Ban tổ chức khẳng định rằng mọi kết quả của phép gieo đều có khả năng xuất hiện như nhau, còn một người chơi thì lập luận rằng vì tổng chỉ nhận các giá trị từ 2 đến 12 nên mười một tổng này cũng đồng khả năng.
  1. aMô tả không gian mẫu của phép gieo hai con xúc xắc và tính xác suất để tổng số chấm bằng 7.
  2. bLập luận của người chơi đúng hay sai? Dùng xác suất của tổng bằng 2 và tổng bằng 7 để giải thích.
1Bước 1: Xác định đúng tập hợp các kết quả đồng khả năng. Vì hai con xúc xắc cân đối và được gieo độc lập, mỗi cặp có thứ tự (x,y)(x, y) với xx là số chấm của con thứ nhất và yy là số chấm của con thứ hai đều có cùng khả năng xảy ra. Không gian mẫu (sample space) do đó gồm 6×6=366 \times 6 = 36 cặp, và mỗi cặp có xác suất 1/361/36.
2Bước 2: Đếm số kết quả thuận lợi cho biến cố (event) "tổng bằng 7". Các cặp thỏa mãn là (1,6),(2,5),(3,4),(4,3),(5,2),(6,1)(1,6), (2,5), (3,4), (4,3), (5,2), (6,1), tất cả là 66 cặp. Áp dụng công thức xác suất cổ điển (classical probability) P(A)=n(A)n(S)P(A) = \frac{n(A)}{n(S)} trong đó n(A)n(A) là số kết quả thuận lợi và n(S)n(S) là tổng số kết quả đồng khả năng, ta được P(sum=7)=6/36=1/6≈0,1667P(\text{sum} = 7) = 6/36 = 1/6 \approx 0{,}1667.
3Bước 3: Tính xác suất của tổng bằng 2 để so sánh. Chỉ có duy nhất cặp (1,1)(1,1) cho tổng bằng 2, nên P(sum=2)=1/36≈0,0278P(\text{sum} = 2) = 1/36 \approx 0{,}0278. Con số này nhỏ hơn hẳn 1/61/6, vì vậy hai tổng khác nhau rõ ràng không có cùng khả năng xảy ra.
4Bước 4: Chỉ ra chỗ sai trong lập luận của người chơi. Người chơi đã gán tính đồng khả năng cho các giá trị của tổng, trong khi tính chất đó chỉ thuộc về 3636 cặp (x,y)(x, y). Mỗi tổng được ghép từ một số lượng cặp khác nhau — tổng 7 có sáu cặp, tổng 2 chỉ có một cặp — nên xác suất của chúng phải khác nhau. Nếu mười một tổng thật sự đồng khả năng thì mỗi tổng có xác suất 1/11≈0,09091/11 \approx 0{,}0909, không khớp với bất kỳ giá trị nào tính được ở trên.

Không gian mẫu gồm 36 cặp có thứ tự đồng khả năng, mỗi cặp có xác suất 1/361/36; từ đó xác suất tổng số chấm bằng 7 là 6/36=1/6≈0,16676/36 = 1/6 \approx 0{,}1667. Khẳng định của ban tổ chức là đúng nhưng chỉ đúng với các cặp (x,y)(x, y), còn lập luận của người chơi là sai: vì P(sum=2)=1/36P(\text{sum} = 2) = 1/36 khác P(sum=7)=6/36P(\text{sum} = 7) = 6/36 nên mười một tổng từ 2 đến 12 không đồng khả năng.

Bạn nắm chắc chưa?Check your understanding

Quiz câu thật từ ngân hàng đềReal exam questions from our question bank

Vài câu thật gắn đúng khái niệm này, chấm ngay kèm giải thích từng đáp án — hệ thống ghi nhớ bạn nắm tới đâu.A few real questions on exactly this concept, graded instantly with an explanation for every choice — the system remembers how well you know it.

Tạo tài khoảnCreate an account

Học tiếp từ đâyKeep learning

Bài học chứa thuật ngữ nàyLesson that uses this termGiới thiệu xác suấtXác suất, biến ngẫu nhiên & phân phối xác suất, khoácourse AP Statistics
Cần trướcLearn firstkết cụcoutcome
Mục tiêu và lộ trình unit ai cũng xem được — làm bài tập và lưu tiến độ thì cần đăng nhập.Anyone can view a unit's goals and roadmap — sign in to do the exercises and save your progress.

Hay nhầm vớiOften confused with

Khác nhau ở đâuHow they differCác kết quả đồng khả năng là giả định về từng kết cục rời rạc trong không gian mẫu. Phân phối đều là mô hình xác suất của một biến ngẫu nhiên, thường liên tục.
Hay nhầm khiMixed up whenKhi đề cho quay bánh xe hoặc chọn số ngẫu nhiên trong một khoảng, thí sinh hay dùng phép đếm thay vì tính diện tích.
Khác nhau ở đâuHow they differCác kết quả đồng khả năng nói về xác suất bằng nhau của từng kết cục trong một phép thử. Mẫu ngẫu nhiên đơn giản là cách chọn khiến mọi nhóm cùng cỡ có cơ hội như nhau.
Hay nhầm khiMixed up whenCâu hỏi cho mỗi cá thể cùng cơ hội được chọn nhưng cách chọn vẫn không phải SRS, ví dụ mẫu hệ thống hay mẫu phân tầng.

Cùng chủ đềSame topic

Biên soạn bởi DucklingStudy, bản quyền thuộc DucklingStudy.Written by DucklingStudy. © DucklingStudy. Xuất bảnPublished .