AP Statistics

giá trị lớn nhấtmaximum

maximumVietnamese: giá trị lớn nhất

Còn gọi:Also called: max, maximum

Định nghĩaIn short

Giá trị lớn nhất là số cao nhất xuất hiện trong bộ dữ liệu, dùng để tính khoảng biến thiên và vẽ boxplot.The maximum is the largest value in a data set; it is used to find the range and to draw boxplots.

Trực giác: Giống như hỏi ai chạy nhanh nhất trong lớp — chỉ cần nhìn người về đích đầu tiên, không cần quan tâm những người còn lại.Intuition: It is the same as asking who is the fastest runner in the class — you only look at who crosses the finish line first and ignore everyone else.

Công thức chínhKey formula

Max=x(n)\text{Max} = x_{(n)}
Định nghĩa đầy đủFull definition1 phút đọc1 min read

Giá trị lớn nhất (maximum) là quan sát đứng cuối sau khi sắp xếp dữ liệu theo thứ tự tăng dần, ký hiệu x(n)x_{(n)}. Cùng giá trị nhỏ nhất, nó xác định khoảng biến thiên và thuộc bộ năm số tóm tắt.

Trên biểu đồ hộp theo quy tắc 1,5 IQR1{,}5\,IQR, râu phía cực đại chỉ đến quan sát lớn nhất không phải ngoại lai. Nếu giá trị lớn nhất là ngoại lai, nó được vẽ thành điểm riêng.

The maximum is the last observation once the data are arranged in increasing order, denoted x(n)x_{(n)}. Together with the minimum it determines the range, and it is one of the five-number summary values.

On a boxplot drawn with the 1.5 IQR1.5\,IQR rule, the upper whisker extends only to the largest observation that is not an outlier. If the maximum is an outlier, it is plotted as a separate point.

Ký hiệuNotation
Max, x(n)x_{(n)}
Max, x(n)x_{(n)}
Giải nghĩa công thứcFormula breakdown1 công thức1 formula
Max=x(n)\text{Max} = x_{(n)}

Dùng cho dữ liệu đã sắp xếp tăng dần để lấy giá trị lớn nhất, tính khoảng biến thiên và lập bộ năm số.Apply this to data sorted in increasing order to read off the maximum, find the range, and build the five-number summary.

Trong đóWhere

x(n)x_{(n)}quan sát đứng cuối cùng khi dữ liệu đã sắp xếp tăng dần, chính là giá trị lớn nhấtthe last observation when the data are sorted in increasing order, which is the maximum valuenntổng số quan sát trong tập dữ liệutotal number of observations in the data set
Hay hiểu saiCommon misconceptions3 ý, 1 phút đọc3 points, 1 min read

Đầu râu phía cực đại không phải lúc nào cũng là giá trị lớn nhất.

Với biểu đồ hộp theo quy tắc 1,5 IQR1{,}5\,IQR, râu dừng ở quan sát lớn nhất không phải ngoại lai; điểm ngoại lai xa nhất phía giá trị cao mới là giá trị lớn nhất.

Giá trị lớn nhất không mặc nhiên là ngoại lai.

Theo quy tắc 1,5 IQR1{,}5\,IQR, chỉ kết luận ngoại lai khi nó vượt Q3+1,5×IQRQ_3+1{,}5\times IQR.

Giá trị lớn nhất rất nhạy với quan sát cá biệt.

Một quan sát cực cao có thể làm giá trị lớn nhất và khoảng biến thiên tăng mạnh, trong khi IQRIQR ít bị ảnh hưởng hơn.

The end of the upper whisker is not always the maximum.

On a boxplot using the 1.5 IQR1.5\,IQR rule, the whisker stops at the largest non-outlier, so the farthest high outlier is the actual maximum.

The maximum is not automatically an outlier.

Under the 1.5 IQR1.5\,IQR rule, you can call it an outlier only if it exceeds Q3+1.5×IQRQ_3+1.5\times IQR.

The maximum is highly sensitive to a single unusual observation.

One extremely large value can push the maximum and the range up sharply, while the IQRIQR changes much less.

Mẹo phòng thiExam tips1 mẹo1 tip

Kiểm tra ngưỡng trên trước khi kết luận giá trị lớn nhất là ngoại lai.

Theo quy tắc 1,5 IQR1{,}5\,IQR, tính Q3+1,5×IQRQ_3+1{,}5\times IQR, so sánh với giá trị lớn nhất và trình bày phép tính.

Check the upper boundary before declaring the maximum an outlier.

Using the 1.5 IQR1.5\,IQR rule, compute Q3+1.5×IQRQ_3+1.5\times IQR, compare it with the maximum, and show the arithmetic.

Tần suất trong đề AP StatisticsHow often it shows up on AP StatisticsThường xuyênVery common

Thử nghiệm tương tácInteractive explorer

Kéo chấm ngoài cùng bên phải — xem nhãn Max và râu hộp tách nhau

Kéo chấm ngoài cùng bên phải — xem nhãn Max và râu hộp tách nhau

Kéo tham số, thấy khái niệm chuyển động — đăng nhập để mở.Drag the parameters and watch the concept move — sign in to open.

Tạo tài khoảnCreate an account
Ví dụ có lời giảiWorked example2 phút đọc2 min read
Một nhóm học sinh được hỏi về số giờ chơi trò chơi điện tử trong ngày thứ Hai và ngày thứ Bảy tuần trước. Bảng sau cho năm số tóm tắt của mỗi ngày (đơn vị: giờ). Thứ Hai: Min =0=0, Q1=1Q_1=1, Median =2=2, Q3=4Q_3=4, Max =12=12. Thứ Bảy: Min =1=1, Q1=4Q_1=4, Median =6=6, Q3=8Q_3=8, Max =18=18.
  1. aTính khoảng biến thiên và khoảng tứ phân vị của mỗi ngày.
  2. bSo sánh độ phân tán của hai ngày dựa trên hai đại lượng vừa tính.
  3. cVới mỗi ngày, hãy kiểm tra xem giá trị lớn nhất có phải là giá trị ngoại lai theo quy tắc 1,5×1{,}5\timesIQR hay không.
1Bước 1: Khoảng biến thiên (range) là hiệu giữa giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất, nên chỉ cần lấy hai số ở hai đầu bảng. Với thứ Hai ta có 12−0=1212-0=12 giờ, còn với thứ Bảy ta có 18−1=1718-1=17 giờ. Con số này cho biết toàn bộ dữ liệu của mỗi ngày trải trên một đoạn dài bao nhiêu, nhưng nó chỉ dùng đúng hai quan sát đầu mút.
2Bước 2: Khoảng tứ phân vị (interquartile range, IQR) được tính bằng Q3−Q1Q_3-Q_1, tức bề rộng của nửa dữ liệu ở giữa. Thứ Hai cho 4−1=34-1=3 giờ và thứ Bảy cho 8−4=48-4=4 giờ. Vì bỏ qua hai đuôi, đại lượng này không bị kéo lệch bởi vài học sinh chơi rất nhiều.
3Bước 3: Đặt hai kết quả cạnh nhau, thứ Bảy có cả khoảng biến thiên lớn hơn (1717 so với 1212) lẫn khoảng tứ phân vị lớn hơn (44 so với 33). Do đó dữ liệu ngày thứ Bảy phân tán rộng hơn theo cả hai thước đo. Tuy nhiên chênh lệch ở khoảng biến thiên (55 giờ) lớn hơn hẳn chênh lệch ở khoảng tứ phân vị (11 giờ), dấu hiệu cho thấy phần lớn sự khác biệt nằm ở đuôi trên chứ không ở khối giữa.
4Bước 4: Để kiểm tra giá trị ngoại lai (outlier) ta dựng rào trên theo công thức Q3+1,5(IQR)Q_3+1{,}5(\text{IQR}). Ngày thứ Hai được 4+1,5(3)=8,54+1{,}5(3)=8{,}5 và giá trị lớn nhất 12>8,512>8{,}5; ngày thứ Bảy được 8+1,5(4)=148+1{,}5(4)=14 và giá trị lớn nhất 18>1418>14. Vậy ở cả hai ngày, học sinh chơi nhiều nhất đều bị đánh dấu là giá trị ngoại lai.

Ngày thứ Hai có khoảng biến thiên 1212 giờ và IQR 33 giờ; ngày thứ Bảy có khoảng biến thiên 1717 giờ và IQR 44 giờ. Số giờ chơi ngày thứ Bảy phân tán hơn ngày thứ Hai theo cả hai thước đo, và ở mỗi ngày giá trị lớn nhất (1212 giờ và 1818 giờ) đều vượt rào trên nên được xem là giá trị ngoại lai.

Bạn nắm chắc chưa?Check your understanding

Quiz câu thật từ ngân hàng đềReal exam questions from our question bank

Vài câu thật gắn đúng khái niệm này, chấm ngay kèm giải thích từng đáp án — hệ thống ghi nhớ bạn nắm tới đâu.A few real questions on exactly this concept, graded instantly with an explanation for every choice — the system remembers how well you know it.

Tạo tài khoảnCreate an account

Học tiếp từ đâyKeep learning

Bài học chứa thuật ngữ nàyLesson that uses this termCác số đặc trưng của một biến định lượngDữ liệu một biến & thu thập dữ liệu, khoácourse AP Statistics
Bài học chứa thuật ngữ nàyLesson that uses this termBiểu diễn các số đặc trưng bằng biểu đồDữ liệu một biến & thu thập dữ liệu, khoácourse AP Statistics
Mục tiêu và lộ trình unit ai cũng xem được — làm bài tập và lưu tiến độ thì cần đăng nhập.Anyone can view a unit's goals and roadmap — sign in to do the exercises and save your progress.

Hay nhầm vớiOften confused with

Khác nhau ở đâuHow they differGiá trị lớn nhất là quan sát đứng cuối khi sắp xếp tăng dần. Giá trị nhỏ nhất là quan sát đứng đầu dãy đó.
Hay nhầm khiMixed up whenKhi đề cho tóm tắt năm số và hỏi khoảng biến thiên, dễ trừ ngược thứ tự thành số âm.
Khác nhau ở đâuHow they differGiá trị lớn nhất luôn tồn tại trong mọi tập dữ liệu, dù nó bình thường. Giá trị ngoại lệ chỉ xuất hiện khi một quan sát vượt hẳn quy tắc 1,5·IQR.
Hay nhầm khiMixed up whenKhi vẽ boxplot, nhiều bạn kéo râu tới giá trị lớn nhất mà quên kiểm tra xem nó có phải ngoại lệ cần chấm riêng hay không.

Cùng chủ đềSame topic

Nguồn tham khảoReferences

  1. [1]Barron_AP_Stat_2026. tr. 79, 91, 97.

Biên soạn bởi DucklingStudy, bản quyền thuộc DucklingStudy.Written by DucklingStudy. © DucklingStudy. Xuất bảnPublished .