AP Statistics

thành công và thất bại (trong phép thử nhị thức)success and failure

success and failureVietnamese: thành công và thất bại (trong phép thử nhị thức)

Còn gọi:Also called: thành công, thất bại, success, failure, success and failure

Định nghĩaIn short

Thành công và thất bại là hai kết quả có thể xảy ra ở mỗi lần thử trong phép thử nhị thức, với xác suất không đổi p và 1 trừ p.Success and failure are the two possible outcomes of each trial in a binomial setting, occurring with fixed probabilities p and 1 minus p.

Trực giác: Giống như tung một đồng xu và quy ước trước mặt ngửa là "thành công", mặt sấp là "thất bại" — trò chơi không hề phân biệt tốt xấu, chỉ cần giữ đúng quy ước ấy suốt các lần tung.Intuition: Think of flipping a coin after agreeing in advance that heads is a "success" and tails a "failure" — the coin itself draws no distinction between good and bad outcomes, so all that matters is sticking to that labeling for every flip.

Công thức chínhKey formula

P(X=k)=(nk)pk(1−p)n−kP(X=k)=\binom{n}{k}p^k(1-p)^{n-k}
Định nghĩa đầy đủFull definition1 phút đọc1 min read

Trong phép thử nhị thức, thành công và thất bại là hai nhãn cho hai kết quả loại trừ nhau của mỗi lần thử, không hàm ý tốt hay xấu. Xác suất thành công là pp, xác suất thất bại là 1−p1-p; pp không đổi qua nn lần thử và các lần thử độc lập. Biến nhị thức XX đếm số lần thành công, không đếm số lần thử. Nếu pp thay đổi, mô hình nhị thức không còn áp dụng chính xác.

In a binomial setting, success and failure are simply labels for the two mutually exclusive outcomes of each trial; neither label implies that an outcome is good or bad. A success has probability pp and a failure has probability 1−p1-p, where pp stays the same across all nn trials and the trials are independent. The binomial variable XX counts the number of successes, not the number of trials. If pp changes from trial to trial, the binomial model no longer applies exactly.

Ký hiệuNotation
p, q = 1 − p
p, q = 1 − p
Công thức chi tiếtFormula details2 công thức2 formulas
P(X=k)=(nk)pk(1−p)n−kP(X=k)=\htmlClass{fp-0}{\binom{n}{k}}\htmlClass{fp-1}{p^k}\htmlClass{fp-2}{(1-p)^{n-k}}
P(X=k)=(nk)pk(1−p)n−kP(X=k)=\htmlClass{fp-0}{\binom{n}{k}}\htmlClass{fp-1}{p^k}\htmlClass{fp-2}{(1-p)^{n-k}}

Dùng để tính xác suất có đúng kk thành công trong nn phép thử nhị thức với pp không đổi.Gives the probability of exactly kk successes in nn binomial trials with constant pp.

Trong đóWhere

nnsố lần thử độc lậpnumber of independent trialskksố lần thành công cần tính xác suấtnumber of successes whose probability is being foundppxác suất thành công ở mỗi lần thửprobability of success on each trial1−p1-pxác suất thất bại ở mỗi lần thửprobability of failure on each trial
μX=np, σX=np(1−p)\htmlClass{fp-0}{\mu_X=np},\ \htmlClass{fp-1}{\sigma_X=\sqrt{np(1-p)}}
μX=np, σX=np(1−p)\htmlClass{fp-0}{\mu_X=np},\ \htmlClass{fp-1}{\sigma_X=\sqrt{np(1-p)}}

Dùng để tính kỳ vọng và độ lệch chuẩn của số lần thành công trong nn phép thử nhị thức.Gives the mean and standard deviation of the number of successes in nn binomial trials.

Trong đóWhere

μX\mu_Xsố lần thành công trung bình kỳ vọngexpected (mean) number of successesσX\sigma_Xđộ lệch chuẩn của số lần thành côngstandard deviation of the number of successes
Hay hiểu saiCommon misconceptions3 ý, 1 phút đọc3 points, 1 min read

“Thành công” không nhất thiết là kết quả tốt.

Đây chỉ là nhãn cho biến cố đang đếm; chẳng hạn, bóng hỏng có thể là thành công. Khi đó, pp phải là xác suất bóng hỏng.

Phải giữ nguyên định nghĩa thành công trong suốt bài.

Nếu đảo vai trò thành công và thất bại, phải đồng thời thay pp bằng 1−p1-p và kk bằng n−kn-k.

Biến nhị thức đếm thành công, không đếm phép thử.

nn là tổng số lần thử; XX là số lần thành công. Không dùng số thất bại làm kk khi pp vẫn là xác suất thành công.

A "success" need not be a desirable outcome.

The label just marks the event you are counting; a defective bulb can be the success, in which case pp must be the probability that a bulb is defective.

Keep one definition of success for the whole problem.

If you swap the roles of success and failure, you must replace pp by 1−p1-p and kk by n−kn-k at the same time.

A binomial variable counts successes, not trials.

Here nn is the total number of trials and XX is the number of successes, so do not use the number of failures as kk while pp is still the probability of success.

Mẹo phòng thiExam tips2 mẹo2 tips

Luôn định nghĩa thành công và biến đếm trước khi tính.

Viết rõ XX đếm gì, nn là số lần thử và pp ứng với biến cố nào để tránh đảo pp với 1−p1-p.

Kiểm tra bốn điều kiện trước khi dùng mô hình nhị thức.

Mỗi lần thử có hai kết quả, các lần độc lập, nn cố định và pp không đổi. Với mẫu không hoàn lại, kiểm tra thêm điều kiện 10%.

Define success and the counting variable before you compute anything.

State clearly what XX counts, that nn is the number of trials, and which event pp refers to, so you never interchange pp and 1−p1-p.

Check all four conditions before applying the binomial model.

Each trial has two outcomes, the trials are independent, nn is fixed, and pp is constant; for sampling without replacement, also check the 10% condition.

Tần suất trong đề AP StatisticsHow often it shows up on AP StatisticsThường xuyênVery common
Khái niệm này sinh ra từ đâuWhere the concept comes from1 phút đọc1 min read

1713Jacob Bernoulli

Năm 1713, Jacob Bernoulli phân tích phép thử hai kết quả trong Ars Conjectandi, làm nền tảng cho cách gọi thành công và thất bại.
In 1713, Jacob Bernoulli analyzed two-outcome trials in Ars Conjectandi, laying the foundation for the language of success and failure.

Vì sao mang đúng cái tên này? Cái tên nghe có vẻ mang màu sắc đạo đức, nhưng trong thống kê thì không. Chữ "thành công" ở đây chỉ có nghĩa là kết quả (outcome) quan sát được thỏa mãn điều kiện mà người làm nghiên cứu đã nêu ra từ trước, chứ không hàm ý điều gì tốt đẹp hay đáng mong muốn. Chẳng hạn khi gieo một con xúc xắc, ta hoàn toàn có quyền quy ước mặt sáu chấm là "thành công" và gộp năm mặt còn lại thành "thất bại"; nếu muốn, ta cũng có thể quy ước ngược lại mà không có gì sai. Vì vậy hai nhãn này chỉ là cách đặt tên cho hai nhóm kết quả sau khi đã chia đôi không gian mẫu, và người giải đề phải đọc kỹ xem đề bài định nghĩa "thành công" là biến cố nào trước khi áp công thức.

Nguồn đối chiếuSources

Ví dụ có lời giảiWorked example2 phút đọc2 min read
Một nhà máy sản xuất bóng đèn có tỉ lệ sản phẩm lỗi là 0,1. Nhân viên kiểm định lấy ngẫu nhiên 8 bóng từ một lô hàng rất lớn và đếm xem có bao nhiêu bóng bị lỗi. Gọi XX là số bóng lỗi trong 8 bóng được lấy.
  1. aGiải thích vì sao XX thỏa các điều kiện của một phép thử nhị thức, đồng thời chỉ rõ trong bài toán này đâu là "thành công", đâu là "thất bại" và giá trị của xác suất thành công (probability of success).
  2. bTính xác suất có đúng 3 trong 8 bóng bị lỗi.
1Bước 1: Kiểm tra bốn điều kiện của phép thử nhị thức. Mỗi bóng đèn được kiểm chỉ cho hai kết quả loại trừ nhau là lỗi hoặc không lỗi; số lần thử được ấn định trước là n=8n = 8; vì lô hàng rất lớn nên việc rút 8 bóng coi như các phép thử độc lập (independent trials); và xác suất một bóng bị lỗi giữ nguyên bằng 0,1 ở mọi lần thử. Bốn điều kiện đều đạt nên XX tuân theo phân phối nhị thức (binomial distribution).
2Bước 2: Gán nhãn "thành công" cho biến cố mà ta đang đếm, ở đây là bóng bị lỗi, còn "thất bại" là bóng dùng được. Nhãn này không mang nghĩa tốt hay xấu; nó chỉ đánh dấu kết quả mà biến đếm XX ghi nhận. Do đó p=0,1p = 0{,}1 và 1−p=0,91 - p = 0{,}9, ta viết X∼B(8, 0,1)X \sim B(8,\ 0{,}1).
3Bước 3: Áp dụng công thức xác suất nhị thức: P(X=k)=(nk)pk(1−p)n−kP(X = k) = \binom{n}{k} p^{k} (1-p)^{n-k} Trong đó (nk)\binom{n}{k} đếm số cách chọn ra kk lần thành công trong nn lần thử, pkp^{k} là xác suất của kk lần thành công đó, còn (1−p)n−k(1-p)^{n-k} là xác suất của các lần thất bại còn lại.
4Bước 4: Thay n=8n = 8, k=3k = 3, p=0,1p = 0{,}1: (83)=56\binom{8}{3} = 56, (0,1)3=0,001(0{,}1)^3 = 0{,}001 và (0,9)5=0,59049(0{,}9)^5 = 0{,}59049. Nhân ba thừa số: P(X=3)=56×0,001×0,59049=0,0331P(X = 3) = 56 \times 0{,}001 \times 0{,}59049 = 0{,}0331

Vì mỗi bóng chỉ cho hai kết quả, số lần kiểm cố định, các lần kiểm độc lập và xác suất lỗi không đổi, số bóng lỗi tuân theo phân phối nhị thức với "thành công" là bóng bị lỗi và p=0,1p = 0{,}1. Xác suất có đúng 3 bóng lỗi trong 8 bóng được kiểm là khoảng 0,03310{,}0331, tức chỉ chừng 3,3% các lần kiểm định 8 bóng sẽ cho kết quả này.

Bạn nắm chắc chưa?Check your understanding

Quiz câu thật từ ngân hàng đềReal exam questions from our question bank

Vài câu thật gắn đúng khái niệm này, chấm ngay kèm giải thích từng đáp án — hệ thống ghi nhớ bạn nắm tới đâu.A few real questions on exactly this concept, graded instantly with an explanation for every choice — the system remembers how well you know it.

Tạo tài khoảnCreate an account

Học tiếp từ đâyKeep learning

Bài học chứa thuật ngữ nàyLesson that uses this termPhân phối nhị thứcXác suất, biến ngẫu nhiên & phân phối xác suất, khoácourse AP Statistics
Bài học chứa thuật ngữ nàyLesson that uses this termBiến ngẫu nhiên và phân phối xác suấtXác suất, biến ngẫu nhiên & phân phối xác suất, khoácourse AP Statistics
Bài học chứa thuật ngữ nàyLesson that uses this termCác tham số của biến ngẫu nhiênXác suất, biến ngẫu nhiên & phân phối xác suất, khoácourse AP Statistics
Cần trướcLearn firstkết cụcoutcome
Mục tiêu và lộ trình unit ai cũng xem được — làm bài tập và lưu tiến độ thì cần đăng nhập.Anyone can view a unit's goals and roadmap — sign in to do the exercises and save your progress.

Hay nhầm vớiOften confused with

Khác nhau ở đâuHow they differKết cục là mọi khả năng có thể xảy ra của một phép thử. Thành công và thất bại là hai nhãn gộp toàn bộ kết cục đó thành đúng hai nhóm.
Hay nhầm khiMixed up whenĐề cho phép thử có nhiều kết cục (tung xúc xắc sáu mặt) và hỏi xác suất thành công, thí sinh quên gộp các kết cục còn lại thành một nhóm thất bại.
Khác nhau ở đâuHow they differBiến cố bù là khái niệm xác suất tổng quát áp dụng cho mọi biến cố. Thất bại là trường hợp riêng: nó chính là biến cố bù của thành công trong một phép thử.
Hay nhầm khiMixed up whenKhi tính q=1−pq=1-p, thí sinh nhầm giữa việc lấy bù trong một phép thử đơn lẻ và lấy bù của biến cố ghép qua nhiều phép thử.

Cùng chủ đềSame topic

Nguồn tham khảoReferences

  1. [1]Barron_AP_Stat_2026. tr. 287, 291.

Biên soạn bởi DucklingStudy, bản quyền thuộc DucklingStudy.Written by DucklingStudy. © DucklingStudy. Xuất bảnPublished .