AP Statistics

tần số tương đốirelative frequency

relative frequencyVietnamese: tần số tương đối

Còn gọi:Also called: relative frequency, bảng tần số tương đối

Định nghĩaIn short

Tần số tương đối là tỉ lệ (thường tính bằng phần trăm) số quan sát rơi vào một nhóm hay một loại so với tổng số quan sát.Relative frequency is the proportion — often expressed as a percent — of observations that fall into a given group or category out of the total number of observations.

Trực giác: Giống như nói lớp có 6 bạn bị điểm B thì không nói nhiều bằng nói 6 trong tổng 30 bạn, tức 20% lớp, đạt điểm B.Intuition: Saying that 6 students in a class earned a B tells you much less than saying 6 out of 30 students — 20% of the class — earned a B.

Công thức chínhKey formula

fi/nf_i/n
Định nghĩa đầy đủFull definition1 phút đọc1 min read

Tần số tương đối của một nhóm là tần số nhóm đó chia cho tổng số quan sát, áp dụng cho biến phân loại hoặc biến định lượng đã chia nhóm. Có thể viết dưới dạng tỉ lệ hoặc phần trăm; tổng các nhóm bằng 1 hay 100%.

Khác với tần số là số đếm, tần số tương đối cho phép so sánh các tập có cỡ mẫu khác nhau. Cộng dồn theo thứ tự nhóm cho tần số tương đối tích lũy: tỉ lệ dữ liệu ở mức đang xét trở xuống.

The relative frequency of a group is that group's frequency divided by the total number of observations. It applies to categorical variables and to quantitative variables that have been grouped into classes. Relative frequencies can be reported as proportions or percents, and they add to 1 (or 100%) across all groups.

Unlike a frequency, which is a raw count, a relative frequency lets you compare data sets of different sizes. Adding relative frequencies in order of the classes gives the cumulative relative frequency: the proportion of the data at or below the level in question.

Ký hiệuNotation
fi/nf_i/n, hoặc phần trăm =(fi/n)×100%= (f_i/n)\times 100\%
fi/nf_i/n, or as a percent =(fi/n)×100%= (f_i/n)\times 100\%
Giải nghĩa công thứcFormula breakdown1 công thức1 formula
fi/nf_i/n

Dùng để tính tần số tương đối hoặc so sánh phân bố giữa các tập dữ liệu có cỡ mẫu khác nhau.Use this to compute a relative frequency or to compare distributions across data sets with different sample sizes.

Trong đóWhere

fif_itần số (số lần xuất hiện) của giá trị hoặc nhóm thứ iifrequency (number of occurrences) of the iith value or categorynntổng số quan sát trong tập dữ liệutotal number of observations in the data set
Hay hiểu saiCommon misconceptions3 ý, 1 phút đọc3 points, 1 min read

Tần số tương đối không phải số đếm thô.

Mỗi giá trị nằm từ 0 đến 1; tổng các nhóm bằng 1, hoặc 100% nếu viết dưới dạng phần trăm.

Biết tần số tương đối chưa cho biết số lượng.

Muốn suy ra số quan sát, cần biết cỡ mẫu. Muốn so sánh tỉ lệ giữa các nhóm có cỡ mẫu khác nhau, phải đổi số đếm thành tỉ lệ.

Tần số tương đối vẫn thể hiện hình dạng phân bố.

Tỉ lệ lớn ở hai vùng ngoài và nhỏ ở giữa gợi ý phân bố hai đỉnh; trung bình và độ lệch chuẩn không đủ để kết luận phân bố chuẩn.

A relative frequency is not a raw count.

Each value lies between 0 and 1, and the values for all groups sum to 1, or to 100% when written as percents.

Knowing a relative frequency does not tell you how many observations there are.

You need the sample size to recover counts, and you must convert counts to proportions before comparing groups of different sizes.

Relative frequencies still reveal the shape of a distribution.

Large proportions in the two outer regions and small ones in the middle suggest a bimodal distribution; a mean and standard deviation alone cannot establish normality.

Mẹo phòng thiExam tips2 mẹo2 tips

Chọn đúng mẫu số trong bảng hai chiều.

Tần số tương đối có điều kiện theo hàng dùng tổng hàng; theo cột dùng tổng cột, không mặc định dùng tổng toàn bảng.

Dùng ngôn ngữ tỉ lệ khi dữ liệu là tỉ lệ.

Không biến phần trăm thành khẳng định về số lượng; khi trả lời, nêu rõ biến và nhóm đang xét.

Choose the right denominator in a two-way table.

Conditional relative frequencies by row use the row total and those by column use the column total — don't default to the table total.

Use the language of proportions when the data are proportions.

Never turn a percent into a claim about counts, and name the variable and the group you are describing in your answer.

Tần suất trong đề AP StatisticsHow often it shows up on AP StatisticsHay gặpCommon
Khái niệm này sinh ra từ đâuWhere the concept comes from1 phút đọc1 min read
Tần số tương đối ra đời từ nhu cầu rất thực tế của việc lập bảng thống kê: khi muốn so sánh các nhóm có quy mô khác nhau, con số đếm thô không nói lên điều gì, nên người ta chia số lần xuất hiện cho tổng số quan sát để đưa mọi nhóm về cùng một thước đo.
Relative frequency grew out of a very practical need in tabulating data: when groups differ in size, raw counts say little, so statisticians divided the number of occurrences by the total number of observations to put every group on the same scale.

Vì sao mang đúng cái tên này? Chữ "tương đối" trong tên gọi không mang nghĩa "gần đúng" hay "không chính xác" như cách hiểu thông thường, mà giữ đúng nghĩa gốc của từ relative: được xét trong quan hệ với một cái gì đó. Ở đây, số đếm của một nhóm luôn được đặt trong quan hệ với tổng số quan sát, nên nó là một con số "tương đối so với tổng" chứ không đứng một mình. Quy tắc nhận dạng đi kèm cũng rất gọn: thấy một số đếm thì đó là tần số, còn thấy phần trăm, tỉ lệ hay phân số thì đó là tần số tương đối. Cũng vì gắn với ý tưởng đếm và lấy tỉ lệ dài hạn mà trường phái xác suất dựa trên tần số về sau được gọi là frequentist, thuật ngữ do M. G. Kendall dùng lần đầu năm 1949 để phân biệt với những người theo Bayes.

Thử nghiệm tương tácInteractive explorer

Gạt từ số đếm sang tỉ lệ — hai hộp kẹo to nhỏ mới so được với nhau

Gạt từ số đếm sang tỉ lệ — hai hộp kẹo to nhỏ mới so được với nhau

Kéo tham số, thấy khái niệm chuyển động — đăng nhập để mở.Drag the parameters and watch the concept move — sign in to open.

Tạo tài khoảnCreate an account
Ví dụ có lời giảiWorked example2 phút đọc2 min read
Một hộp kẹo chứa 50 viên được phân loại theo màu, với kết quả đếm như sau: đỏ 14 viên, xanh lá 12 viên, cam 10 viên, vàng 9 viên và nâu 5 viên. Một học sinh muốn trình bày dữ liệu này dưới dạng bảng tần số tương đối để so sánh tỉ lệ các màu, đồng thời một bạn khác đề xuất bảng ghi các giá trị 0.28, 0.24, 0.20, 0.18 và 0.12 cho năm màu theo đúng thứ tự trên.
  1. aLập bảng tần số tương đối cho màu của các viên kẹo trong hộp.
  2. bGiải thích vì sao bảng do bạn học sinh thứ hai đề xuất không thể là một bảng tần số tương đối hợp lệ của dữ liệu này.
1Bước 1: Trước hết phải xác định tổng số quan sát, vì tần số tương đối luôn được tính so với tổng ấy. Cộng các tần số đếm được ta có 14+12+10+9+5=5014+12+10+9+5=50, đúng bằng số viên kẹo trong hộp, nên không có viên nào bị bỏ sót hay đếm hai lần.
2Bước 2: Với mỗi màu, lấy tần số chia cho tổng theo công thức fi/nf_i/n, trong đó fif_i là số viên kẹo của màu thứ ii và n=50n=50 là tổng số viên. Cụ thể: 14/50=0.2814/50=0.28 cho màu đỏ, 12/50=0.2412/50=0.24 cho xanh lá, 10/50=0.2010/50=0.20 cho cam, 9/50=0.189/50=0.18 cho vàng và 5/50=0.105/50=0.10 cho nâu. Bảng tần số tương đối vì vậy gồm năm cặp: đỏ 0.28, xanh lá 0.24, cam 0.20, vàng 0.18, nâu 0.10.
3Bước 3: Kiểm tra lại bằng tổng các tần số tương đối: 0.28+0.24+0.20+0.18+0.10=1.000.28+0.24+0.20+0.18+0.10=1.00. Đây là phép thử bắt buộc với mọi bảng tần số tương đối của một biến phân loại (categorical variable), bởi mỗi viên kẹo chỉ thuộc đúng một màu nên các tỉ lệ phải phủ kín toàn bộ hộp.
4Bước 4: Xét bảng do bạn thứ hai đề xuất: 0.28+0.24+0.20+0.18+0.12=1.020.28+0.24+0.20+0.18+0.12=1.02. Tổng vượt quá 1, điều không thể xảy ra khi các loại là rời nhau và đã liệt kê đủ. Sai sót nằm ở ô màu nâu, vì 5/50=0.105/50=0.10 chứ không phải 0.120.12; nếu đổi ngược lại thì 0.12×50=60.12\times 50=6 viên, tức là bảng đó mô tả một hộp kẹo khác với dữ liệu đã cho.

Bảng tần số tương đối của màu kẹo trong hộp 50 viên là: đỏ 0.28, xanh lá 0.24, cam 0.20, vàng 0.18 và nâu 0.10, với tổng đúng bằng 1.00. Bảng của bạn học sinh thứ hai không hợp lệ vì tổng các tỉ lệ bằng 1.02, do ô màu nâu bị ghi thành 0.12 trong khi giá trị đúng là 0.10.

Bạn nắm chắc chưa?Check your understanding

Quiz câu thật từ ngân hàng đềReal exam questions from our question bank

Vài câu thật gắn đúng khái niệm này, chấm ngay kèm giải thích từng đáp án — hệ thống ghi nhớ bạn nắm tới đâu.A few real questions on exactly this concept, graded instantly with an explanation for every choice — the system remembers how well you know it.

Tạo tài khoảnCreate an account

Học tiếp từ đâyKeep learning

Bài học chứa thuật ngữ nàyLesson that uses this termBảng tần số và thống kê tóm tắt cho một biến phân loạiDữ liệu một biến & thu thập dữ liệu, khoácourse AP Statistics
Bài học chứa thuật ngữ nàyLesson that uses this termBiểu đồ cho một biến phân loạiDữ liệu một biến & thu thập dữ liệu, khoácourse AP Statistics
Bài học chứa thuật ngữ nàyLesson that uses this termBiểu đồ cho một biến định lượngDữ liệu một biến & thu thập dữ liệu, khoácourse AP Statistics
Cần trướcLearn firstcỡ mẫusample size
Mục tiêu và lộ trình unit ai cũng xem được — làm bài tập và lưu tiến độ thì cần đăng nhập.Anyone can view a unit's goals and roadmap — sign in to do the exercises and save your progress.

Hay nhầm vớiOften confused with

Khác nhau ở đâuHow they differTần số là số đếm thô của các quan sát trong một nhóm. Tần số tương đối là số đếm đó chia cho tổng số quan sát, luôn nằm giữa 0 và 1.
Hay nhầm khiMixed up whenKhi đề yêu cầu so sánh hai tập dữ liệu có cỡ mẫu khác nhau, học sinh hay đọc cột đếm thô thay vì đổi sang tần số tương đối.
Khác nhau ở đâuHow they differTần số tương đối thông thường lấy tổng toàn bộ quan sát làm mẫu số. Tần số tương đối có điều kiện lấy tổng của riêng một hàng hoặc một cột làm mẫu số.
Hay nhầm khiMixed up whenTrong bảng hai chiều, câu hỏi dạng "trong số học sinh nam, bao nhiêu phần trăm…" đòi mẫu số là tổng hàng chứ không phải tổng bảng.

Cùng chủ đềSame topic

Nguồn tham khảoReferences

  1. [1]Barron_AP_Stat_2026. tr. 79, 81–82.

Biên soạn bởi DucklingStudy, bản quyền thuộc DucklingStudy.Written by DucklingStudy. © DucklingStudy. Xuất bảnPublished .